<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X35n0642"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 642 观音经玄義记会本</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 642 观音经玄義记会本</title> <author>隋 智顗说 宋 知礼述</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.liyi</name></respStmt> </editionStmt> <extent>4卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">35</idno>.<idno type="no">642</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2022-10-15 17:14:39 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">观音经玄義记会本</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB01926"> <charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName> <mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02494"> <charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName> <mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping> <mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15035"> <charName>CBETA CHARACTER CB15035</charName> <mapping cb:dec="998075" type="PUA">U+F3ABB</mapping> <mapping type="unicode">U+41B3</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>邃</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[穴/逐]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2007-10-29T14:55:19"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X35.0642.0027a" n="0027a"/> <lb ed="X" n="0027a01"/> <lb ed="X" n="0027a02"/> <lb ed="X" n="0027a03"/><cb:docNumber>No. 642</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0027a04"/><lb ed="R055" n="0032a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>观世音菩萨普门品玄義记会本卷第一</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0027a05"/><lb ed="R055" n="0032a02"/> <lb ed="X" n="0027a06"/><lb ed="R055" n="0032a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0027a0601">观音玄義记卷第一</p> <lb ed="X" n="0027a07"/><lb ed="R055" n="0032a04"/><p xml:id="pX35p0027a0701">宋四明沙门知礼述</p> <lb ed="X" n="0027a08"/><lb ed="R055" n="0032a05"/><p xml:id="pX35p0027a0801">知礼俯伏唯念早年慕学投迹宝雲遇授法师讲 <lb ed="X" n="0027a09"/><lb ed="R055" n="0032a06"/>说此品神根既钝遂数咨疑先师念我学勤不辞 <lb ed="X" n="0027a10"/><lb ed="R055" n="0032a07"/>提耳故所说義粗记在心昔同闻人今各衰朽虑 <lb ed="X" n="0027a11"/><lb ed="R055" n="0032a08"/>乎先见不益後昆共勉不才抄录于世但疑识暗 <lb ed="X" n="0027a12"/><lb ed="R055" n="0032a09"/>谬有所传圆宗哲人刊正是望时天禧五年岁在 <lb ed="X" n="0027a13"/><lb ed="R055" n="0032a10"/>辛酉八月一日绝笔故序。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0027a14"/><lb ed="R055" n="0032a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0027a1401">观音玄義卷上</p></cb:div> <lb ed="X" n="0027a15"/><lb ed="R055" n="0032a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0027a1501">观音玄義从略标之具存应云观世音菩萨普门 <lb ed="X" n="0027a16"/><lb ed="R055" n="0032a13"/>品玄義以其序中及以正文具明人法故且略标 <lb ed="X" n="0027a17"/><lb ed="R055" n="0032a14"/>言玄義者能释之義门也玄者幽微难见之称義 <lb ed="X" n="0027a18"/><lb ed="R055" n="0032a15"/>者深有所以也斯盖大师以三昧力彻法性际深 <lb ed="X" n="0027a19"/><lb ed="R055" n="0032a16"/>见今品人法之意也应知名等五義皆悉幽微七 <lb ed="X" n="0027a20"/><lb ed="R055" n="0032a17"/>方便人智莫能见卷上者既有两轴乃以上下而 <lb ed="X" n="0027a21"/><lb ed="R055" n="0032a18"/>甄别之。</p> <lb ed="X" n="0027a22"/><lb ed="R055" n="0032b01"/><p xml:id="pX35p0027a2201">次示能说之人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0027a23"/><lb ed="R055" n="0032b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0027a2301">隋天台智者大师说</p></cb:div> <lb ed="X" n="0027a24"/><lb ed="R055" n="0032b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0027a2401">即天台智者既是门人记录所说故不敢正斥其 <pb ed="X" xml:id="X35.0642.0027b" n="0027b"/> <lb ed="X" n="0027b01"/><lb ed="R055" n="0032b04"/>法讳也<name role="" type="person">天台山</name>者即大师栖身入寂之所故以此 <lb ed="X" n="0027b02"/><lb ed="R055" n="0032b05"/>处显其人也若山之得名居之所自入灭相状灭 <lb ed="X" n="0027b03"/><lb ed="R055" n="0032b06"/>後灵异具于大本及辅行别传等文今不备述智 <lb ed="X" n="0027b04"/><lb ed="R055" n="0032b07"/>者者即隋帝求受菩萨大戒讫师云大王迂遵圣 <lb ed="X" n="0027b05"/><lb ed="R055" n="0032b08"/>禁宜号总持王曰地持经云传<persName>佛</persName>法灯即是智者 <lb ed="X" n="0027b06"/><lb ed="R055" n="0032b09"/>师既传灯可号智者自此凡上书疏皆云弟子总 <lb ed="X" n="0027b07"/><lb ed="R055" n="0032b10"/>持和南智者言大师者斯乃帝王大人所师故称 <lb ed="X" n="0027b08"/><lb ed="R055" n="0032b11"/>也非同今时補署之号说者悦也纵乐说之辩悦 <lb ed="X" n="0027b09"/><lb ed="R055" n="0032b12"/>妙悟之怀异乎诸师採摭经论著述疏章消解经 <lb ed="X" n="0027b10"/><lb ed="R055" n="0032b13"/>文也故大忍法师睹智者说法对众歎云此非文 <lb ed="X" n="0027b11"/><lb ed="R055" n="0032b14"/>疏所载乃是观機纵辩般若非钝非利利钝由缘 <lb ed="X" n="0027b12"/><lb ed="R055" n="0032b15"/>豐富适时是其利相池深花大钝可意得。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0027b13"/><lb ed="R055" n="0032b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0027b1301">门人灌顶记</p></cb:div> <lb ed="X" n="0027b14"/><lb ed="R055" n="0032b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0027b1401">记录乃是章安尊者解行灵异始终事迹本传具彰。</p> <lb ed="X" n="0027b15"/><lb ed="R055" n="0032b18"/><p xml:id="pX35p0027b1501">释文为二初释序文二初叙真应益物二初正明 <lb ed="X" n="0027b16"/><lb ed="R055" n="0033a01"/>真应二初示二身妙用三初明体妙故二用泯亡 <lb ed="X" n="0027b17"/><lb ed="R055" n="0033a02"/>二初法融应泯。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0027b18"/><lb ed="R055" n="0033a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0027b1801">夫法界圆融像无所像。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0027b19"/><lb ed="R055" n="0033a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0027b1901">法界圆融者色心依正以即性故趣指一法遍摄 <lb ed="X" n="0027b20"/><lb ed="R055" n="0033a05"/>一切诸法遍摄亦复如是法法互遍皆无际畔乃 <lb ed="X" n="0027b21"/><lb ed="R055" n="0033a06"/>以无界而为其界此之法界无不圆融即百界千 <lb ed="X" n="0027b22"/><lb ed="R055" n="0033a07"/>如百如千界也是故得云唯色唯心唯依唯正若 <lb ed="X" n="0027b23"/><lb ed="R055" n="0033a08"/>不尔者即非圆融观音证此以为本体全此妙体 <lb ed="X" n="0027b24"/><lb ed="R055" n="0033a09"/>而起应像以法界应赴法界機亦是以法界機感 <pb ed="X" xml:id="X35.0642.0027c" n="0027c"/> <lb ed="X" n="0027c01"/><lb ed="R055" n="0033a10"/>法界应法界无二能所自忘感应尙忘体用寧异 <lb ed="X" n="0027c02"/><lb ed="R055" n="0033a11"/>故虽设应无应可存故云像无所像。</p> <lb ed="X" n="0027c03"/><lb ed="R055" n="0033a12"/><p xml:id="pX35p0027c0301">二真如下性净真忘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0027c04"/><lb ed="R055" n="0033a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0027c0401">真如淸净化无所化。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0027c05"/><lb ed="R055" n="0033a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0027c0501">真如淸净者起信论云真如者所谓心性不生不 <lb ed="X" n="0027c06"/><lb ed="R055" n="0033a15"/>灭是故一切法从本<anchor xml:id="nkr_note_add_0027c0601" n="0027c0601"/><anchor xml:id="beg0027c0601" n="0027c0601"/>已<anchor xml:id="end0027c0601"/>来離言说相離名字相離 <lb ed="X" n="0027c07"/><lb ed="R055" n="0033a16"/>心缘相毕竟平等无有变异不可破壞唯是一心 <lb ed="X" n="0027c08"/><lb ed="R055" n="0033a17"/>故名真如又云此真如体无有可遣以一切法悉 <lb ed="X" n="0027c09"/><lb ed="R055" n="0033a18"/>皆真故亦无可立以一切法皆同如故既不可破 <lb ed="X" n="0027c10"/><lb ed="R055" n="0033b01"/>立自绝言想则与河沙烦恼本不相应故曰淸净 <lb ed="X" n="0027c11"/><lb ed="R055" n="0033b02"/>观音证此而为本体即以此体示诸众生令观行 <lb ed="X" n="0027c12"/><lb ed="R055" n="0033b03"/>知或真似见此知见者成伏断益若其未有此知 <lb ed="X" n="0027c13"/><lb ed="R055" n="0033b04"/>见者但能三业精进成機亦離众苦悉得名化此 <lb ed="X" n="0027c14"/><lb ed="R055" n="0033b05"/>皆真身益物相也问同缘曰应欻有名化此二种 <lb ed="X" n="0027c15"/><lb ed="R055" n="0033b06"/>身皆非智德今何以化而为真身答欻有之化即 <lb ed="X" n="0027c16"/><lb ed="R055" n="0033b07"/>化现化也今对像论化取化转化也所以者何上 <lb ed="X" n="0027c17"/><lb ed="R055" n="0033b08"/>言于像则应化皆像自实报下至<anchor xml:id="nkr_note_orig_0027001" n="0027001"/>他狱身皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0027c1701" n="0027c1701"/><anchor xml:id="beg0027c1701" n="0027c1701"/>已<anchor xml:id="end0027c1701"/>摄 <lb ed="X" n="0027c18"/><lb ed="R055" n="0033b09"/>尽若欲化转凡贤入圣须示真智若非真身不能 <lb ed="X" n="0027c19"/><lb ed="R055" n="0033b10"/>化转言化无所化者據性平等忘于化功虽令九 <lb ed="X" n="0027c20"/><lb ed="R055" n="0033b11"/>道皆趣涅槃而无众生得灭度者平等真法界<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0027c21"/><lb ed="R055" n="0033b12"/>不度众生终日化物终日无化。</p> <lb ed="X" n="0027c22"/><lb ed="R055" n="0033b13"/><p xml:id="pX35p0027c2201">二虽像下明用忘故二益周故遍二初显益周。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0027c23"/><lb ed="R055" n="0033b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0027c2301">虽像无所像无所而不像。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0027c24"/><lb ed="R055" n="0033b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0027c2401">色心诸法虽无生性因缘和合法尔而生观音妙 <pb ed="X" xml:id="X35.0642.0028a" n="0028a"/> <lb ed="X" n="0028a01"/><lb ed="R055" n="0033b16"/>证同诸法性虽无形相众機扣之无像不现此由 <lb ed="X" n="0028a02"/><lb ed="R055" n="0033b17"/>绝于垂应之念故能遍应法界群機其犹明鉴无 <lb ed="X" n="0028a03"/><lb ed="R055" n="0033b18"/>念而现故云无所而不像。</p> <lb ed="X" n="0028a04"/><lb ed="R055" n="0034a01"/><p xml:id="pX35p0028a0401">二化无下冥益遍。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0028a05"/><lb ed="R055" n="0034a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0028a0501">化无所化无所而不化。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0028a06"/><lb ed="R055" n="0034a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0028a0601">以上虽字贯此句初虽中实性不可变化不变而 <lb ed="X" n="0028a07"/><lb ed="R055" n="0034a04"/>变迷悟宛然观音顺理虽知不变常以真智化一 <lb ed="X" n="0028a08"/><lb ed="R055" n="0034a05"/>切凡成不二圣此则由无化物之念故遍令他革 <lb ed="X" n="0028a09"/><lb ed="R055" n="0034a06"/>迷成悟其犹磁石无念而吸故云无所而不化。</p> <lb ed="X" n="0028a10"/><lb ed="R055" n="0034a07"/><p xml:id="pX35p0028a1001">三故无下遮照相即结二身德相二初应身相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0028a11"/><lb ed="R055" n="0034a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0028a1101">故无在无不在化应九道之身。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0028a12"/><lb ed="R055" n="0034a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0028a1201">中道法界双遮二边故无所在当体双照故无不 <lb ed="X" n="0028a13"/><lb ed="R055" n="0034a10"/>在化应九道之身者此中云化作欻有释幷应成 <lb ed="X" n="0028a14"/><lb ed="R055" n="0034a11"/>二显益相足也问经云应以<persName>佛</persName>身得度即现<persName>佛</persName>身 <lb ed="X" n="0028a15"/><lb ed="R055" n="0034a12"/>今那云九答<persName>佛</persName>界身者有通有局侷在妙觉智相 <lb ed="X" n="0028a16"/><lb ed="R055" n="0034a13"/>之身三千实相以究尽故尙非等觉心眼观见况 <lb ed="X" n="0028a17"/><lb ed="R055" n="0034a14"/>乎下地及凡小耶通则三教果头之相及以圆教 <lb ed="X" n="0028a18"/><lb ed="R055" n="0034a15"/>凡圣所见虽分粗妙皆名<persName>佛</persName>身然是随機应现之 <lb ed="X" n="0028a19"/><lb ed="R055" n="0034a16"/>相是其事识或是业识之所见故虽是<persName>佛</persName>身而通 <lb ed="X" n="0028a20"/><lb ed="R055" n="0034a17"/>二乘菩萨界摄经文从通故云现十今文从局故 <lb ed="X" n="0028a21"/><lb ed="R055" n="0034a18"/>云九道。</p> <lb ed="X" n="0028a22"/><lb ed="R055" n="0034b01"/><p xml:id="pX35p0028a2201">二处有下真身德。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0028a23"/><lb ed="R055" n="0034b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0028a2301">处有不永<anchor xml:id="nkr_note_orig_0028001" n="0028001"/>有寂入不二之文。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0028a24"/><lb ed="R055" n="0034b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0028a2401">通以九界名之为有以其皆有业报故也应身虽 <pb ed="X" xml:id="X35.0642.0028b" n="0028b"/> <lb ed="X" n="0028b01"/><lb ed="R055" n="0034b04"/>乃处在其中而其真智自冥极理故云寂入不二 <lb ed="X" n="0028b02"/><lb ed="R055" n="0034b05"/>之旨前即真身而垂应相此即应相而示真身。</p> <lb ed="X" n="0028b03"/><lb ed="R055" n="0034b06"/><p xml:id="pX35p0028b0301">二是以下明两用摄生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0028b04"/><lb ed="R055" n="0034b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0028b0401">是以三业致请蒙脱苦<anchor xml:id="nkr_note_orig_0028002" n="0028002"/>涯四弘为誓使霑上乐。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0028b05"/><lb ed="R055" n="0034b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0028b0501">上明真应两用既然今示与拔摄生之相初二句 <lb ed="X" n="0028b06"/><lb ed="R055" n="0034b09"/>明真身拔苦次二句示应身与乐<persName>佛</persName>答前问三业 <lb ed="X" n="0028b07"/><lb ed="R055" n="0034b10"/>显機感乎冥应七难二求及以三毒尽诸苦际故 <lb ed="X" n="0028b08"/><lb ed="R055" n="0034b11"/>云蒙脱苦崖<persName>佛</persName>答後问三业显应赴其冥機三土 <lb ed="X" n="0028b09"/><lb ed="R055" n="0034b12"/>众生十重获益终归秘藏故云使霑上乐然其四 <lb ed="X" n="0028b10"/><lb ed="R055" n="0034b13"/>誓非专与乐虽在此明实通上句以上三业即能 <lb ed="X" n="0028b11"/><lb ed="R055" n="0034b14"/>感之因此明四誓是能应之本上下互显彼此无 <lb ed="X" n="0028b12"/><lb ed="R055" n="0034b15"/>亏应知三业亦通冥機现在虽无宿生须具。</p> <lb ed="X" n="0028b13"/><lb ed="R055" n="0034b16"/><p xml:id="pX35p0028b1301">二故娑下兼明本迹二初示诸名二初今昔因 <lb ed="X" n="0028b14"/><lb ed="R055" n="0034b17"/>名。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0028b15"/><lb ed="R055" n="0034b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0028b1501">故<name role="" type="person">娑婆世界</name>受无畏之名宝藏<persName>佛</persName>所禀观音之目。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0028b16"/><lb ed="R055" n="0035a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0028b1601">今堪忍土称无畏者此经两出怨贼难中一人唱 <lb ed="X" n="0028b17"/><lb ed="R055" n="0035a02"/>言诸善男子勿得恐怖汝等应当一心称观世音 <lb ed="X" n="0028b18"/><lb ed="R055" n="0035a03"/>名号是菩萨能以无畏施于众生乃至云称其名 <lb ed="X" n="0028b19"/><lb ed="R055" n="0035a04"/>故即得解脱又劝供养中<persName>佛</persName>自歎云是观世音菩 <lb ed="X" n="0028b20"/><lb ed="R055" n="0035a05"/>萨摩诃萨于怖畏急难之中能施无畏是故此娑 <lb ed="X" n="0028b21"/><lb ed="R055" n="0035a06"/>婆世界皆号之为施无畏者宝藏等者悲华经云 <lb ed="X" n="0028b22"/><lb ed="R055" n="0035a07"/>过去散提岚界善持劫中时有<persName>佛</persName>出名曰宝藏有 <lb ed="X" n="0028b23"/><lb ed="R055" n="0035a08"/>转轮王名无量净第一太子三月供<persName>佛</persName>及比丘僧 <lb ed="X" n="0028b24"/><lb ed="R055" n="0035a09"/>发菩提心若有众生受三涂等一切苦恼若能念 <pb ed="X" xml:id="X35.0642.0028c" n="0028c"/> <lb ed="X" n="0028c01"/><lb ed="R055" n="0035a10"/>我称我名字为我天耳天眼闻见不免苦者我终 <lb ed="X" n="0028c02"/><lb ed="R055" n="0035a11"/>不成无上菩提宝藏<persName>佛</persName>云汝观一切众生欲断众 <lb ed="X" n="0028c03"/><lb ed="R055" n="0035a12"/>苦故今字汝为观世音。</p> <lb ed="X" n="0028c04"/><lb ed="R055" n="0035a13"/><p xml:id="pX35p0028c0401">二<anchor xml:id="nkr_note_add_0028c0401" n="0028c0401"/><anchor xml:id="beg0028c0401" n="0028c0401"/>已<anchor xml:id="end0028c0401"/>成下过未果号。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0028c05"/><lb ed="R055" n="0035a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0028c0501"><anchor xml:id="nkr_note_add_0028c0501" n="0028c0501"/><anchor xml:id="beg0028c0501" n="0028c0501"/>已<anchor xml:id="end0028c0501"/>成种觉号正法明次当補处称为普光功德。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0028c06"/><lb ed="R055" n="0035a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0028c0601"><anchor xml:id="nkr_note_add_0028c0601" n="0028c0601"/><anchor xml:id="beg0028c0601" n="0028c0601"/>已<anchor xml:id="end0028c0601"/>成等者千手眼大悲经云此菩萨不可思议威 <lb ed="X" n="0028c07"/><lb ed="R055" n="0035a16"/>神之力<anchor xml:id="nkr_note_add_0028c0701" n="0028c0701"/><anchor xml:id="beg0028c0701" n="0028c0701"/>已<anchor xml:id="end0028c0701"/>于过去无量劫中<anchor xml:id="nkr_note_add_0028c0702" n="0028c0702"/><anchor xml:id="beg0028c0702" n="0028c0702"/>已<anchor xml:id="end0028c0702"/>作<persName>佛</persName>竟号正法明 <lb ed="X" n="0028c08"/><lb ed="R055" n="0035a17"/><persName>如来</persName>大悲愿力安乐众生故现作菩萨又观音三 <lb ed="X" n="0028c09"/><lb ed="R055" n="0035a18"/>昧经云先<anchor xml:id="nkr_note_add_0028c0901" n="0028c0901"/><anchor xml:id="beg0028c0901" n="0028c0901"/>已<anchor xml:id="end0028c0901"/>成<persName>佛</persName>号正法明<persName>如来</persName>释迦为彼<persName>佛</persName>作 <lb ed="X" n="0028c10"/><lb ed="R055" n="0035b01"/>苦行弟子次当等者观音授记经云观世音菩萨 <lb ed="X" n="0028c11"/><lb ed="R055" n="0035b02"/>次阿弥陀後当成正觉名普光功德山王<persName>如来</persName>補 <lb ed="X" n="0028c12"/><lb ed="R055" n="0035b03"/>处者犹储君之義也。</p> <lb ed="X" n="0028c13"/><lb ed="R055" n="0035b04"/><p xml:id="pX35p0028c1301">二其本下结难测。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0028c14"/><lb ed="R055" n="0035b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0028c1401">其本迹若此寧可测知方便随缘<anchor xml:id="nkr_note_orig_0028003" n="0028003"/>趣擧一名耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0028c15"/><lb ed="R055" n="0035b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0028c1501">如上经说或<anchor xml:id="nkr_note_add_0028c1501" n="0028c1501"/><anchor xml:id="beg0028c1501" n="0028c1501"/>已<anchor xml:id="end0028c1501"/>成<persName>如来</persName>或现为菩萨往世正法曾 <lb ed="X" n="0028c16"/><lb ed="R055" n="0035b07"/>作释迦之师今日观音仍補弥陀之处亦如妙德 <lb ed="X" n="0028c17"/><lb ed="R055" n="0035b08"/>原是能仁九代祖师孙<anchor xml:id="nkr_note_add_0028c1701" n="0028c1701"/><anchor xml:id="beg0028c1701" n="0028c1701"/>已<anchor xml:id="end0028c1701"/>果圆祖犹因位本迹高 <lb ed="X" n="0028c18"/><lb ed="R055" n="0035b09"/>下安可测量然须用其高下四句以显诸圣难思 <lb ed="X" n="0028c19"/><lb ed="R055" n="0035b10"/>之相。</p> <lb ed="X" n="0028c20"/><lb ed="R055" n="0035b11"/><p xml:id="pX35p0028c2001">二今言下叙人法标题二初叙人兼经字二初叙 <lb ed="X" n="0028c21"/><lb ed="R055" n="0035b12"/>人二初对梵翻名。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0028c22"/><lb ed="R055" n="0035b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0028c2201">今言观世音者西土正音名<anchor xml:id="nkr_note_orig_0028004" n="0028004"/>阿耶婆娄吉低输此言 <lb ed="X" n="0028c23"/><lb ed="R055" n="0035b14"/>观世音。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0028c24"/><lb ed="R055" n="0035b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0028c2401">诸神咒经先称梵名今文稍略而其花语名多互 <pb ed="X" xml:id="X35.0642.0029a" n="0029a"/> <lb ed="X" n="0029a01"/><lb ed="R055" n="0035b16"/>出此云观世音馀云观自在唯千手眼大悲经中 <lb ed="X" n="0029a02"/><lb ed="R055" n="0035b17"/>云观世音自在菩萨其義似足然约境智而明别 <lb ed="X" n="0029a03"/><lb ed="R055" n="0035b18"/>应则今三字诠显无亏若依今解<anchor xml:id="nkr_note_add_0029a0301" n="0029a0301"/><anchor xml:id="beg0029a0301" n="0029a0301"/>已<anchor xml:id="end0029a0301"/>彰自在。</p> <lb ed="X" n="0029a04"/><lb ed="R055" n="0036a01"/><p xml:id="pX35p0029a0401">二能所下约华释義二初别释二初释二初释观 <lb ed="X" n="0029a05"/><lb ed="R055" n="0036a02"/>字二初中边妙达。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0029a06"/><lb ed="R055" n="0036a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0029a0601">能所圆融有无兼畅。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0029a07"/><lb ed="R055" n="0036a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0029a0701">能所圆融中智也有无兼畅二智也只于一心双 <lb ed="X" n="0029a08"/><lb ed="R055" n="0036a05"/>遮双照于照中时即达二谛故云兼畅是则十界 <lb ed="X" n="0029a09"/><lb ed="R055" n="0036a06"/>言音即起即观常遮常照。</p> <lb ed="X" n="0029a10"/><lb ed="R055" n="0036a07"/><p xml:id="pX35p0029a1001">二照穷下修性俱明。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0029a11"/><lb ed="R055" n="0036a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0029a1101">照穷正性察其本末故称观也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0029a12"/><lb ed="R055" n="0036a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0029a1201">照穷正性见性德也察其本末见修德也此约妙 <lb ed="X" n="0029a13"/><lb ed="R055" n="0036a10"/>境显其妙智本具三千虽即三谛对修故合但云 <lb ed="X" n="0029a14"/><lb ed="R055" n="0036a11"/>正性修中缘了各有本末合掌低头缘之本也福 <lb ed="X" n="0029a15"/><lb ed="R055" n="0036a12"/>德莊严缘之末也一句一偈了之本也智慧莊严 <lb ed="X" n="0029a16"/><lb ed="R055" n="0036a13"/>了之末也顺修既尔逆修亦然造恶之时慧数诸 <lb ed="X" n="0029a17"/><lb ed="R055" n="0036a14"/>数岂非其本受苦之时习果报果即是其末若以 <lb ed="X" n="0029a18"/><lb ed="R055" n="0036a15"/>修性论其本末義复臻极性德三千语本方尽修 <lb ed="X" n="0029a19"/><lb ed="R055" n="0036a16"/>起三千论末乃穷非上三智莫照斯境非此妙境 <lb ed="X" n="0029a20"/><lb ed="R055" n="0036a17"/>莫发其智函盖水乳聊可方之。</p> <lb ed="X" n="0029a21"/><lb ed="R055" n="0036a18"/><p xml:id="pX35p0029a2101">二释世音。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0029a22"/><lb ed="R055" n="0036b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0029a2201">世音者是所观之境也万象流动隔别不同类音殊 <lb ed="X" n="0029a23"/><lb ed="R055" n="0036b02"/>唱俱蒙離苦。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0029a24"/><lb ed="R055" n="0036b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0029a2401">即十界众生遭苦求救称名等音也是所观境者 <pb ed="X" xml:id="X35.0642.0029b" n="0029b"/> <lb ed="X" n="0029b01"/><lb ed="R055" n="0036b04"/>上之境智皆是能观可譬槌砧此之世音可譬淳 <lb ed="X" n="0029b02"/><lb ed="R055" n="0036b05"/>朴非前境智观此世音焉令十界俱脱三障又复 <lb ed="X" n="0029b03"/><lb ed="R055" n="0036b06"/>应知前之境智即是菩萨难思体用即能应也世 <lb ed="X" n="0029b04"/><lb ed="R055" n="0036b07"/>音之境乃是众生由苦成機即能感也此即境智 <lb ed="X" n="0029b05"/><lb ed="R055" n="0036b08"/>及以感应三字之中悉得成就万象等释世类音 <lb ed="X" n="0029b06"/><lb ed="R055" n="0036b09"/>殊唱带世释音俱蒙離苦致感获益。</p> <lb ed="X" n="0029b07"/><lb ed="R055" n="0036b10"/><p xml:id="pX35p0029b0701">二菩萨下结。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0029b08"/><lb ed="R055" n="0036b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0029b0801">菩萨弘慈一时普救皆令解脱故曰观世音。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0029b09"/><lb ed="R055" n="0036b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0029b0901">可见。</p><p xml:id="pX35p0029b0903" cb:place="inline">二此即下总示。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0029b10"/><lb ed="R055" n="0036b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0029b1001">此即境智双擧能所合标。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0029b11"/><lb ed="R055" n="0036b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0029b1101">观等三字境智也能所者感应也能即能应所即 <lb ed="X" n="0029b12"/><lb ed="R055" n="0036b15"/>所应岂可重云能照所照。</p> <lb ed="X" n="0029b13"/><lb ed="R055" n="0036b16"/><p xml:id="pX35p0029b1301">二叙经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0029b14"/><lb ed="R055" n="0036b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0029b1401">经者由義文理表发织成行者之<anchor xml:id="nkr_note_orig_0029001" n="0029001"/>心<anchor xml:id="nkr_note_orig_0029002" n="0029002"/>故曰经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0029b15"/><lb ed="R055" n="0036b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0029b1501">此品既<anchor xml:id="nkr_note_add_0029b1501" n="0029b1501"/><anchor xml:id="beg0029b1501" n="0029b1501"/>已<anchor xml:id="end0029b1501"/>别行于世本多题云观世音经或云观 <lb ed="X" n="0029b16"/><lb ed="R055" n="0037a01"/>世音菩萨普门品经故今叙人名後略释经字言 <lb ed="X" n="0029b17"/><lb ed="R055" n="0037a02"/>由義者净名玄義云经由圣人心口故称为经悉 <lb ed="X" n="0029b18"/><lb ed="R055" n="0037a03"/>檀致教经由<persName>如来</persName>心口故名经也又云前圣後圣 <lb ed="X" n="0029b19"/><lb ed="R055" n="0037a04"/>莫不经此悉昙所说之教而得成道文理等者取 <lb ed="X" n="0029b20"/><lb ed="R055" n="0037a05"/>经纬義法喩参明文经理纬互相表发织成行者 <lb ed="X" n="0029b21"/><lb ed="R055" n="0037a06"/>观智之心也。</p> <lb ed="X" n="0029b22"/><lb ed="R055" n="0037a07"/><p xml:id="pX35p0029b2201">二普门下叙法兼品二初叙法二初消二字。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0029b23"/><lb ed="R055" n="0037a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0029b2301">普门者普是遍義门曰能通。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0029b24"/><lb ed="R055" n="0037a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0029b2401">二用一下示十普。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X35.0642.0029c" n="0029c"/> <lb ed="X" n="0029c01"/><lb ed="R055" n="0037a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0029c0101">用一实相开十普门无所障碍故称普门。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0029c02"/><lb ed="R055" n="0037a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0029c0201">实相者三千皆实相相圆融而言一者不二義也 <lb ed="X" n="0029c03"/><lb ed="R055" n="0037a12"/>万德总称一乘异名下文十義以示其相一无缘 <lb ed="X" n="0029c04"/><lb ed="R055" n="0037a13"/>慈悲二无作弘誓三圆修之行四不断之断五圆 <lb ed="X" n="0029c05"/><lb ed="R055" n="0037a14"/>入法门六无记神通七体内方便八施开说法九 <lb ed="X" n="0029c06"/><lb ed="R055" n="0037a15"/>普供诸<persName>佛</persName>十普益众生从愿立行自因之果全体 <lb ed="X" n="0029c07"/><lb ed="R055" n="0037a16"/>起用上供下益原始要终摄诸法尽十皆实相互 <lb ed="X" n="0029c08"/><lb ed="R055" n="0037a17"/>通遍摄无所障碍。</p> <lb ed="X" n="0029c09"/><lb ed="R055" n="0037a18"/><p xml:id="pX35p0029c0901">二叙品。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0029c10"/><lb ed="R055" n="0037b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0029c1001">品者类也義类相从故名为品也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0029c11"/><lb ed="R055" n="0037b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0029c1101">虽顺别行立乎经目然是法花流通一品故今叙 <lb ed="X" n="0029c12"/><lb ed="R055" n="0037b03"/>之不忘本也中阿含云<g ref="#CB02494">跋</g>渠此翻为品取義类同 <lb ed="X" n="0029c13"/><lb ed="R055" n="0037b04"/>者集为一章也。</p> <lb ed="X" n="0029c14"/><lb ed="R055" n="0037b05"/><p xml:id="pX35p0029c1401">二大部下释正文二初例部大。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0029c15"/><lb ed="R055" n="0037b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0029c1501">大部既有五章明義今品例为此释五意者一释名 <lb ed="X" n="0029c16"/><lb ed="R055" n="0037b07"/>二出体三明宗四辩用五教相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0029c17"/><lb ed="R055" n="0037b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0029c1701">妙玄五章解释甚委经之一品妙義岂殊彼但正 <lb ed="X" n="0029c18"/><lb ed="R055" n="0037b09"/>明五字通目今之所释一品别题况复坑行故须 <lb ed="X" n="0029c19"/><lb ed="R055" n="0037b10"/>自立五義分别虽复自立还须符彼开权显实圆 <lb ed="X" n="0029c20"/><lb ed="R055" n="0037b11"/>妙之文故释名则纯妙人法显体则不二理智明 <lb ed="X" n="0029c21"/><lb ed="R055" n="0037b12"/>宗则难思感应论用则无缘与拔判教则终极醍 <lb ed="X" n="0029c22"/><lb ed="R055" n="0037b13"/>醐此之五章名总三别教判总别<note place="inline">云云</note>。</p> <lb ed="X" n="0029c23"/><lb ed="R055" n="0037b14"/><p xml:id="pX35p0029c2301">二释名下释今文五初释名四初列章。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0029c24"/><lb ed="R055" n="0037b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0029c2401">释名为二一通释二别释。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X35.0642.0030a" n="0030a"/> <lb ed="X" n="0030a01"/><lb ed="R055" n="0037b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0030a0101">二通者下示相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0030a02"/><lb ed="R055" n="0037b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0030a0201">通者人法合明别者人法各辩。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0030a03"/><lb ed="R055" n="0037b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0030a0301">三何故下对根。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0030a04"/><lb ed="R055" n="0038a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0030a0401">何故尔缘有利钝说有廣略。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0030a05"/><lb ed="R055" n="0038a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0030a0501">通既是略一往对利别解则廣一往对钝若其二 <lb ed="X" n="0030a06"/><lb ed="R055" n="0038a03"/>往须明二持闻持则以廣说为利義持则以略说 <lb ed="X" n="0030a07"/><lb ed="R055" n="0038a04"/>为利钝可意得槃特名钝是就闻也目连称钝盖 <lb ed="X" n="0030a08"/><lb ed="R055" n="0038a05"/>约義也今之二释对乎两根须约義闻互论利钝 <lb ed="X" n="0030a09"/><lb ed="R055" n="0038a06"/>四今就下正释二初通释二初标列。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0030a10"/><lb ed="R055" n="0038a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0030a1001">今就通释为四一列名二次第三解释四料简。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0030a11"/><lb ed="R055" n="0038a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0030a1101">二一列下正释四初列名三初略标示。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0030a12"/><lb ed="R055" n="0038a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0030a1201">一列名者十義以为通释。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0030a13"/><lb ed="R055" n="0038a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0030a1301">二立名意二初明理超名数。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0030a14"/><lb ed="R055" n="0038a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0030a1401">所以者何至理淸净无名无相非法非人过诸数量 <lb ed="X" n="0030a15"/><lb ed="R055" n="0038a12"/>非一二三。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0030a16"/><lb ed="R055" n="0038a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0030a1601">大师虽用十种義门通释题目而深体达观音至 <lb ed="X" n="0030a17"/><lb ed="R055" n="0038a14"/>人普门妙法本離言说心缘之相故云至理淸净 <lb ed="X" n="0030a18"/><lb ed="R055" n="0038a15"/>等也故起信云一切言说假名无实但随妄念不 <lb ed="X" n="0030a19"/><lb ed="R055" n="0038a16"/>可得故。</p> <lb ed="X" n="0030a20"/><lb ed="R055" n="0038a17"/><p xml:id="pX35p0030a2001">二但妙下名数显理二初约義示。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0030a21"/><lb ed="R055" n="0038a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0030a2101">但妙理虚通无名相中假名相说故立无名之名假 <lb ed="X" n="0030a22"/><lb ed="R055" n="0038b01"/>称人法虽非数量亦论数量。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0030a23"/><lb ed="R055" n="0038b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0030a2301">上言至理淸净无名相等盖约自证绝乎言思也 <lb ed="X" n="0030a24"/><lb ed="R055" n="0038b03"/>今云妙理虚通假名相说乃據被物设教而谈也 <pb ed="X" xml:id="X35.0642.0030b" n="0030b"/> <lb ed="X" n="0030b01"/><lb ed="R055" n="0038b04"/>言虚通者此明妙理无坚住性虽无名数而能遍 <lb ed="X" n="0030b02"/><lb ed="R055" n="0038b05"/>应一切名数故荆溪云性本无名具足诸名故无 <lb ed="X" n="0030b03"/><lb ed="R055" n="0038b06"/>说而说说即成教是则離言依言皆顺至理圣默 <lb ed="X" n="0030b04"/><lb ed="R055" n="0038b07"/>圣说俱有大益故起信论问曰若一切法不可说 <lb ed="X" n="0030b05"/><lb ed="R055" n="0038b08"/>不可念者诸众生等云何随顺而能得入答曰若 <lb ed="X" n="0030b06"/><lb ed="R055" n="0038b09"/>知一切法虽说无有能说可说虽念亦无能念可 <lb ed="X" n="0030b07"/><lb ed="R055" n="0038b10"/>念是名随顺若離于念名为得入今亦如是以十 <lb ed="X" n="0030b08"/><lb ed="R055" n="0038b11"/>种義无说而说意令学者无念而念。</p> <lb ed="X" n="0030b09"/><lb ed="R055" n="0038b12"/><p xml:id="pX35p0030b0901">二故大下引文证。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0030b10"/><lb ed="R055" n="0038b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0030b1001">故大论云般若是一法<persName>佛</persName>说种种名随诸众生类为 <lb ed="X" n="0030b11"/><lb ed="R055" n="0038b14"/>之立异字。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0030b12"/><lb ed="R055" n="0038b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0030b1201">般若无相即是一法悉昙为物立种种名。</p> <lb ed="X" n="0030b13"/><lb ed="R055" n="0038b16"/><p xml:id="pX35p0030b1301">三今处下正列名二初明中当。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0030b14"/><lb ed="R055" n="0038b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0030b1401">今处中说略用十義以释通意也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0030b15"/><lb ed="R055" n="0038b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0030b1501">今立十義離于太廣及以太略廣则令智退略则 <lb ed="X" n="0030b16"/><lb ed="R055" n="0039a01"/>義不周我今处中说令義易明了。</p> <lb ed="X" n="0030b17"/><lb ed="R055" n="0039a02"/><p xml:id="pX35p0030b1701">二十義下正标列。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0030b18"/><lb ed="R055" n="0039a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0030b1801">十義者一人法二慈悲三福慧四真应五药珠六冥 <lb ed="X" n="0030b19"/><lb ed="R055" n="0039a04"/>显七权实八本迹九缘了十智断。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0030b20"/><lb ed="R055" n="0039a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0030b2001">二第二下次第三初标示两意二初正标示。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0030b21"/><lb ed="R055" n="0039a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0030b2101">第二次第者此有两意一约观明次第二约教明次 <lb ed="X" n="0030b22"/><lb ed="R055" n="0039a07"/>第。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0030b23"/><lb ed="R055" n="0039a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0030b2301">约观约教各有生起次第不乱。</p> <lb ed="X" n="0030b24"/><lb ed="R055" n="0039a09"/><p xml:id="pX35p0030b2401">二约观下明总赅。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X35.0642.0030c" n="0030c"/> <lb ed="X" n="0030c01"/><lb ed="R055" n="0039a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0030c0101">约观则总初中後心因圆果满约教则赅括渐顿小 <lb ed="X" n="0030c02"/><lb ed="R055" n="0039a11"/>大诸经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0030c03"/><lb ed="R055" n="0039a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0030c0301">若观若教能总能该观总三心人法慈悲初心也 <lb ed="X" n="0030c04"/><lb ed="R055" n="0039a13"/>福慧中心真应至八皆在後心缘了极性示因方 <lb ed="X" n="0030c05"/><lb ed="R055" n="0039a14"/>圆智断究尽明果方满教约五时无不赅括花严 <lb ed="X" n="0030c06"/><lb ed="R055" n="0039a15"/>顿也三时渐也复于渐中三藏唯小二酥部大若 <lb ed="X" n="0030c07"/><lb ed="R055" n="0039a16"/>论法花出前四味以非兼但对带故也<anchor xml:id="nkr_note_add_0030c0701" n="0030c0701"/><anchor xml:id="beg0030c0701" n="0030c0701"/>已<anchor xml:id="end0030c0701"/>备诸说 <lb ed="X" n="0030c08"/><lb ed="R055" n="0039a17"/>故今略之。</p> <lb ed="X" n="0030c09"/><lb ed="R055" n="0039a18"/><p xml:id="pX35p0030c0901">二约观下解释两意二初观次第十初人法二初 <lb ed="X" n="0030c10"/><lb ed="R055" n="0039b01"/>能冠九双。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0030c11"/><lb ed="R055" n="0039b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0030c1101">约观以人法为初者欲明观行必有其人人必秉法 <lb ed="X" n="0030c12"/><lb ed="R055" n="0039b03"/>譬如人受一期果报揽阴成人虽具无量德行必先 <lb ed="X" n="0030c13"/><lb ed="R055" n="0039b04"/>标名字故以人法居初意亦例此。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0030c14"/><lb ed="R055" n="0039b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0030c1401">慈悲等九皆以人法而为所依是故品题特标此 <lb ed="X" n="0030c15"/><lb ed="R055" n="0039b06"/>二故以凡夫假实为譬先有揽阴所成众生方可 <lb ed="X" n="0030c16"/><lb ed="R055" n="0039b07"/>论其种种德行人法冠九義岂不然。</p> <lb ed="X" n="0030c17"/><lb ed="R055" n="0039b08"/><p xml:id="pX35p0030c1701">二人法下当科次第二初疑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0030c18"/><lb ed="R055" n="0039b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0030c1801">人法居九義之初可尔何意<anchor xml:id="nkr_note_orig_0030001" n="0030001"/>乘以人法为次耶。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0030c19"/><lb ed="R055" n="0039b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0030c1901">何意乘以人法为次者法是所乘人是能乘理合 <lb ed="X" n="0030c20"/><lb ed="R055" n="0039b11"/>先说本性所乘方论始觉能乘今何反此。</p> <lb ed="X" n="0030c21"/><lb ed="R055" n="0039b12"/><p xml:id="pX35p0030c2101">二此须下释。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0030c22"/><lb ed="R055" n="0039b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0030c2201">此须據经经云以是因缘名观世音即前辩人後云 <lb ed="X" n="0030c23"/><lb ed="R055" n="0039b14"/>方便之力普门示现即却论于法人能秉法故言人 <lb ed="X" n="0030c24"/><lb ed="R055" n="0039b15"/>法也。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X35.0642.0031a" n="0031a"/> <lb ed="X" n="0031a01"/><lb ed="R055" n="0039b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0031a0101">能乘所乘先後无在今有二意先人次法一據经 <lb ed="X" n="0031a02"/><lb ed="R055" n="0039b17"/>文二从義便人能秉法即其義也。</p> <lb ed="X" n="0031a03"/><lb ed="R055" n="0039b18"/><p xml:id="pX35p0031a0301">二慈悲二初十中次第二二法前後下去诸科例 <lb ed="X" n="0031a04"/><lb ed="R055" n="0040a01"/>有此二。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0031a05"/><lb ed="R055" n="0040a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0031a0501">二次慈悲者良由观音之人观于实相普门之法达 <lb ed="X" n="0031a06"/><lb ed="R055" n="0040a03"/>于非人非法实相之理一切众生亦复如是故花严 <lb ed="X" n="0031a07"/><lb ed="R055" n="0040a04"/>云心<persName>佛</persName>及众生是三无差别此理圆足无有缺减云 <lb ed="X" n="0031a08"/><lb ed="R055" n="0040a05"/>何众生理具情迷顚倒苦恼既观是<anchor xml:id="nkr_note_add_0031a0801" n="0031a0801"/><anchor xml:id="beg0031a0801" n="0031a0801"/>已<anchor xml:id="end0031a0801"/>即起慈悲誓 <lb ed="X" n="0031a09"/><lb ed="R055" n="0040a06"/>拔苦与乐是故明慈悲也复次若就言说为便初慈 <lb ed="X" n="0031a10"/><lb ed="R055" n="0040a07"/>後悲亦是就菩萨本怀欲大慈与乐既不得乐次大 <lb ed="X" n="0031a11"/><lb ed="R055" n="0040a08"/>悲拔苦故初慈後悲若从用次第者初以大悲拔苦 <lb ed="X" n="0031a12"/><lb ed="R055" n="0040a09"/>後方以大慈与乐又就行者先脱苦後蒙乐故先悲 <lb ed="X" n="0031a13"/><lb ed="R055" n="0040a10"/>後慈今从前義次第也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0031a14"/><lb ed="R055" n="0040a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0031a1401">次于人法论慈悲者大士既观本性普门之法乃 <lb ed="X" n="0031a15"/><lb ed="R055" n="0040a12"/>达生<persName>佛</persName>无差之理而闵迷者枉受众苦失于本乐 <lb ed="X" n="0031a16"/><lb ed="R055" n="0040a13"/>故起誓愿永期与拔观境发心正当其次先慈次 <lb ed="X" n="0031a17"/><lb ed="R055" n="0040a14"/>悲者文有四释今从语便及以本怀不从用次及 <lb ed="X" n="0031a18"/><lb ed="R055" n="0040a15"/>以行人故结示云今从前義。</p> <lb ed="X" n="0031a19"/><lb ed="R055" n="0040a16"/><p xml:id="pX35p0031a1901">三福慧中。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0031a20"/><lb ed="R055" n="0040a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0031a2001">三福慧者初则人法相成此據其信次则慈悲与拔 <lb ed="X" n="0031a21"/><lb ed="R055" n="0040a18"/>者此明其愿欲满此愿必须修行修行不出福慧慧 <lb ed="X" n="0031a22"/><lb ed="R055" n="0040b01"/>即般若福即五度互相资导以行塡愿事理圆足若 <lb ed="X" n="0031a23"/><lb ed="R055" n="0040b02"/>智慧增明则大悲誓满拔苦義成若福德深厚则大 <lb ed="X" n="0031a24"/><lb ed="R055" n="0040b03"/>慈誓满与乐義成故福慧居三也复次言说为便先 <pb ed="X" xml:id="X35.0642.0031b" n="0031b"/> <lb ed="X" n="0031b01"/><lb ed="R055" n="0040b04"/>福後慧若化他本意先欲实慧利益如其不堪方示 <lb ed="X" n="0031b02"/><lb ed="R055" n="0040b05"/>福德又资故先福导故先慧。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0031b03"/><lb ed="R055" n="0040b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0031b0301">人法據信者愿行之前人观圆法止且成信依乎 <lb ed="X" n="0031b04"/><lb ed="R055" n="0040b07"/>忍乐立其四弘若匪行山莫塡愿海行即福慧義 <lb ed="X" n="0031b05"/><lb ed="R055" n="0040b08"/>当六度五资于慧慧导于五其犹目足不可互阙 <lb ed="X" n="0031b06"/><lb ed="R055" n="0040b09"/>五除事障慧消理惑此二功圆则悟理得事矣是 <lb ed="X" n="0031b07"/><lb ed="R055" n="0040b10"/>知福慧成前慈悲之心起後与拔之用先福次慧 <lb ed="X" n="0031b08"/><lb ed="R055" n="0040b11"/>亦从语便不據本怀若论资导复何先後。</p> <lb ed="X" n="0031b09"/><lb ed="R055" n="0040b12"/><p xml:id="pX35p0031b0901">四真应者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0031b10"/><lb ed="R055" n="0040b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0031b1001">四真应者若智慧转明则契于法性法性即实相名 <lb ed="X" n="0031b11"/><lb ed="R055" n="0040b14"/>为法身法身既显能从真起应真显应起只由福慧 <lb ed="X" n="0031b12"/><lb ed="R055" n="0040b15"/>开发故次第四也又若就方便化物先用应後用真 <lb ed="X" n="0031b13"/><lb ed="R055" n="0040b16"/>今从前義为次第也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0031b14"/><lb ed="R055" n="0040b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0031b1401">信愿福慧皆在于因因能剋果故成真应福资于 <lb ed="X" n="0031b15"/><lb ed="R055" n="0040b18"/>慧显出真身慧导于福显出应用真应次者若就 <lb ed="X" n="0031b16"/><lb ed="R055" n="0041a01"/>渐化先示应身接其小器後令入实方示真身亦 <lb ed="X" n="0031b17"/><lb ed="R055" n="0041a02"/>可先顿次渐则真前应後今不从设化但就真显 <lb ed="X" n="0031b18"/><lb ed="R055" n="0041a03"/>应起而立其次故云从前亦是语便。</p> <lb ed="X" n="0031b19"/><lb ed="R055" n="0041a04"/><p xml:id="pX35p0031b1901">五药珠者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0031b20"/><lb ed="R055" n="0041a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0031b2001">五明药珠二身者先明真应直语证得未涉利人今 <lb ed="X" n="0031b21"/><lb ed="R055" n="0041a06"/>明两身俱能益物真身破取相谕如药应身对万機 <lb ed="X" n="0031b22"/><lb ed="R055" n="0041a07"/>类于珠就两字明次第者与慈悲相似也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0031b23"/><lb ed="R055" n="0041a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0031b2301">福慧二行显发真应故云直语证得未涉利人今 <lb ed="X" n="0031b24"/><lb ed="R055" n="0041a09"/>明药珠则示两身益物相也真身冥理见则三惑 <pb ed="X" xml:id="X35.0642.0031c" n="0031c"/> <lb ed="X" n="0031c01"/><lb ed="R055" n="0041a10"/>皆消即差病益也应身赴物感则众善普会即雨 <lb ed="X" n="0031c02"/><lb ed="R055" n="0041a11"/>宝益也言真破取相者既以三智冥理为真岂但 <lb ed="X" n="0031c03"/><lb ed="R055" n="0041a12"/>能破见思取相应知见思取生死相尘沙取涅槃 <lb ed="X" n="0031c04"/><lb ed="R055" n="0041a13"/>相无明取二边相若次不次俱有其義药珠次中 <lb ed="X" n="0031c05"/><lb ed="R055" n="0041a14"/>与慈悲相似者药即同悲珠可类慈彼有四義定 <lb ed="X" n="0031c06"/><lb ed="R055" n="0041a15"/>乎先後言说本怀即先慈次悲从用就機则先拔 <lb ed="X" n="0031c07"/><lb ed="R055" n="0041a16"/>後与今之次第似彼後二。</p> <lb ed="X" n="0031c08"/><lb ed="R055" n="0041a17"/><p xml:id="pX35p0031c0801">六冥显者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0031c09"/><lb ed="R055" n="0041a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0031c0901">六明冥显者前明二身道理即能显益今辩被缘得 <lb ed="X" n="0031c10"/><lb ed="R055" n="0041b01"/>冥益或得显益故次二身後明也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0031c11"/><lb ed="R055" n="0041b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0031c1101">前明二身破惑如药对機如珠機既破惑则显见 <lb ed="X" n="0031c12"/><lb ed="R055" n="0041b03"/>真身故云二身即能显益今辨二身常普被物有 <lb ed="X" n="0031c13"/><lb ed="R055" n="0041b04"/>见知者俱名显益不见知者称为冥益如是说者 <lb ed="X" n="0031c14"/><lb ed="R055" n="0041b05"/>方尽圣人益物之相二益先後不可定判亦从语 <lb ed="X" n="0031c15"/><lb ed="R055" n="0041b06"/>便故云冥显此既易解故不言也。</p> <lb ed="X" n="0031c16"/><lb ed="R055" n="0041b07"/><p xml:id="pX35p0031c1601">七权实中。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0031c17"/><lb ed="R055" n="0041b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0031c1701">七明权实者前缘得益何意不同良由权巧无方赴 <lb ed="X" n="0031c18"/><lb ed="R055" n="0041b09"/>機允当不失其宜二智之力故以此为次也先权後 <lb ed="X" n="0031c19"/><lb ed="R055" n="0041b10"/>实者此就浅深为次也若依文者先以实益次以权 <lb ed="X" n="0031c20"/><lb ed="R055" n="0041b11"/>度此随物为次若就<persName>佛</persName>本意先只为一大事因缘先 <lb ed="X" n="0031c21"/><lb ed="R055" n="0041b12"/>显实益众生未堪後用权度。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0031c22"/><lb ed="R055" n="0041b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0031c2201">前缘不同者盖所被之機根性差别也权巧无方 <lb ed="X" n="0031c23"/><lb ed="R055" n="0041b14"/>者即能鉴之智无定方所也或冥或显破恶生善 <lb ed="X" n="0031c24"/><lb ed="R055" n="0041b15"/>深浅不同廣狭有异皆由二智逗会无差故于益 <pb ed="X" xml:id="X35.0642.0032a" n="0032a"/> <lb ed="X" n="0032a01"/><lb ed="R055" n="0041b16"/>後须论权实二智前後虽有三義且據浅深为次 <lb ed="X" n="0032a02"/><lb ed="R055" n="0041b17"/>八本迹中。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0032a03"/><lb ed="R055" n="0041b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0032a0301">八明本迹者虽复益物权实之巧而巧有优降必是 <lb ed="X" n="0032a04"/><lb ed="R055" n="0042a01"/>上中下智本迹之殊权实略而且横今欲细判高下 <lb ed="X" n="0032a05"/><lb ed="R055" n="0042a02"/>以明次位若其本高所作权实之迹则妙是故次总 <lb ed="X" n="0032a06"/><lb ed="R055" n="0042a03"/>略之後辩其细妙之能也非木无以垂迹故先明木 <lb ed="X" n="0032a07"/><lb ed="R055" n="0042a04"/>非迹无以显本应先迹也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0032a08"/><lb ed="R055" n="0042a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0032a0801">巧有优降者谓智有高下也上中下者以妙觉为 <lb ed="X" n="0032a09"/><lb ed="R055" n="0042a06"/>上等觉为中降此为下前权实鉴機必须双用故 <lb ed="X" n="0032a10"/><lb ed="R055" n="0042a07"/>云横也今本迹约位既论高下人必从本方乃垂 <lb ed="X" n="0032a11"/><lb ed="R055" n="0042a08"/>迹故云竖也二法前後可见。</p> <lb ed="X" n="0032a12"/><lb ed="R055" n="0042a09"/><p xml:id="pX35p0032a1201">九缘了二初指前顺论自他。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0032a13"/><lb ed="R055" n="0042a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0032a1301">九明了因缘因者上来行人发心修行从因剋果化 <lb ed="X" n="0032a14"/><lb ed="R055" n="0042a11"/>他利物深浅不同从人法至真应是自行次第药珠 <lb ed="X" n="0032a15"/><lb ed="R055" n="0042a12"/>至本迹是化他次第此乃顺论未是却讨根木。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0032a16"/><lb ed="R055" n="0042a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0032a1601">如上八双从微至著皆是顺论仍未分配今挹流 <lb ed="X" n="0032a17"/><lb ed="R055" n="0042a14"/>寻源须明性德而为诸法生起之本。</p> <lb ed="X" n="0032a18"/><lb ed="R055" n="0042a15"/><p xml:id="pX35p0032a1801">二明今却讨种子。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0032a19"/><lb ed="R055" n="0042a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0032a1901">今原其性德种子若观智之人悲心誓愿智慧莊严 <lb ed="X" n="0032a20"/><lb ed="R055" n="0042a17"/>显出真身皆是了因为种子若是普门之法慈心誓 <lb ed="X" n="0032a21"/><lb ed="R055" n="0042a18"/>愿福德莊严显出应身者皆是缘因为种子故次第 <lb ed="X" n="0032a22"/><lb ed="R055" n="0042b01"/>九也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0032a23"/><lb ed="R055" n="0042b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0032a2301">则逆推真身智慧悲誓观智之人元以性德了因 <lb ed="X" n="0032a24"/><lb ed="R055" n="0042b03"/>为种若应身福德慈誓普门之法元以性德缘因 <pb ed="X" xml:id="X35.0642.0032b" n="0032b"/> <lb ed="X" n="0032b01"/><lb ed="R055" n="0042b04"/>为种自行既然以例化他本证实智冥益药王属 <lb ed="X" n="0032b02"/><lb ed="R055" n="0042b05"/>乎了种迹化权智显益珠王功归缘种乃以顺论 <lb ed="X" n="0032b03"/><lb ed="R055" n="0042b06"/>却讨为次。</p> <lb ed="X" n="0032b04"/><lb ed="R055" n="0042b07"/><p xml:id="pX35p0032b0401">十次缘了论智断者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0032b05"/><lb ed="R055" n="0042b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0032b0501">十明智断者前明缘了是却讨因源今明智断是顺 <lb ed="X" n="0032b06"/><lb ed="R055" n="0042b09"/>论究竟始则起自了因终则菩提大智始则起自缘 <lb ed="X" n="0032b07"/><lb ed="R055" n="0042b10"/>因终则涅槃断德若入涅槃众行休息故居第十也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0032b08"/><lb ed="R055" n="0042b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0032b0801">前既逆推尽乎因德之始今更顺说至于果德之 <lb ed="X" n="0032b09"/><lb ed="R055" n="0042b12"/>终即以始终而为其次过荼无字故十後不论矣 <lb ed="X" n="0032b10"/><lb ed="R055" n="0042b13"/>二二约下明教次第二初牒章立门。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0032b11"/><lb ed="R055" n="0042b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0032b1101">二约诸教明次第者又为通别。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0032b12"/><lb ed="R055" n="0042b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0032b1201">二通義下依门释義二初通者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0032b13"/><lb ed="R055" n="0042b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0032b1301">通義可解。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0032b14"/><lb ed="R055" n="0042b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0032b1401">五时四教各可论十随法義立不可深穷且如三 <lb ed="X" n="0032b15"/><lb ed="R055" n="0042b18"/>藏立十双者人法则揽阴成人谛缘度法慈悲则 <lb ed="X" n="0032b16"/><lb ed="R055" n="0043a01"/>声闻法缘菩萨生缘福慧则声闻三学菩萨六度 <lb ed="X" n="0032b17"/><lb ed="R055" n="0043a02"/>真应则五分法身作意通应药珠则治四住病雨 <lb ed="X" n="0032b18"/><lb ed="R055" n="0043a03"/>三乘宝冥显则众生获益有见闻不见闻权实则 <lb ed="X" n="0032b19"/><lb ed="R055" n="0043a04"/>称真之实随情之权本迹则自证之本示现为迹 <lb ed="X" n="0032b20"/><lb ed="R055" n="0043a05"/>缘了则一句了因微善缘种智断则声闻四果菩 <lb ed="X" n="0032b21"/><lb ed="R055" n="0043a06"/>萨顿成三藏尙备通别可知。</p> <lb ed="X" n="0032b22"/><lb ed="R055" n="0043a07"/><p xml:id="pX35p0032b2201">二别今下别二初五味二初释五初乳二初明具 <lb ed="X" n="0032b23"/><lb ed="R055" n="0043a08"/>前六義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0032b24"/><lb ed="R055" n="0043a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0032b2401">别今当说如花严顿教教名大方廣<persName>佛</persName>花严依题初 <pb ed="X" xml:id="X35.0642.0032c" n="0032c"/> <lb ed="X" n="0032c01"/><lb ed="R055" n="0043a10"/>明人法此人秉法必具慈悲菩萨修因居然福慧既 <lb ed="X" n="0032c02"/><lb ed="R055" n="0043a11"/>入地位必证真应既能利物则辩药珠物得其益有 <lb ed="X" n="0032c03"/><lb ed="R055" n="0043a12"/>冥有显。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0032c04"/><lb ed="R055" n="0043a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0032c0401">乳即部顿故指花严六字别题具法人喩大方廣 <lb ed="X" n="0032c05"/><lb ed="R055" n="0043a14"/>法也<persName>佛</persName>是舍那果人也花严喩诸地因花严果德 <lb ed="X" n="0032c06"/><lb ed="R055" n="0043a15"/>也只就一题<anchor xml:id="nkr_note_add_0032c0601" n="0032c0601"/><anchor xml:id="beg0032c0601" n="0032c0601"/>已<anchor xml:id="end0032c0601"/>含六義以慈悲乃至真应不出自 <lb ed="X" n="0032c07"/><lb ed="R055" n="0043a16"/>行因果药珠冥显只是化他能所即就中道别论 <lb ed="X" n="0032c08"/><lb ed="R055" n="0043a17"/>六義也。</p> <lb ed="X" n="0032c09"/><lb ed="R055" n="0043a18"/><p xml:id="pX35p0032c0901">二而未下明阙後四義二初明通别二初明无别。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0032c10"/><lb ed="R055" n="0043b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0032c1001">而未得别论权实本迹缘了智断者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0032c11"/><lb ed="R055" n="0043b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0032c1101">二通義下许有通。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0032c12"/><lb ed="R055" n="0043b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0032c1201">通義则有别意则无。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0032c13"/><lb ed="R055" n="0043b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0032c1301">若以别圆对权实体用论本迹微因之缘了大觉 <lb ed="X" n="0032c14"/><lb ed="R055" n="0043b05"/>之智断亦有理存焉。</p> <lb ed="X" n="0032c15"/><lb ed="R055" n="0043b06"/><p xml:id="pX35p0032c1501">二何故下明阙具二初约化始明阙。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0032c16"/><lb ed="R055" n="0043b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0032c1601">何故尔<persName>佛</persName>一期化物明于顿渐顿教虽说渐教未彰 <lb ed="X" n="0032c17"/><lb ed="R055" n="0043b08"/>故不明四意也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0032c18"/><lb ed="R055" n="0043b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0032c1801">权实等四说出世意示久远成却讨三因终归秘 <lb ed="X" n="0032c19"/><lb ed="R055" n="0043b10"/>藏初成设教别接大機既匪终穷故阙斯意。</p> <lb ed="X" n="0032c20"/><lb ed="R055" n="0043b11"/><p xml:id="pX35p0032c2001">二所以下对具明阙二初对法花。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0032c21"/><lb ed="R055" n="0043b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0032c2101">所以不明者彼经明小隔于大如聋如哑覆于此权 <lb ed="X" n="0032c22"/><lb ed="R055" n="0043b13"/>未显其实故云久默斯要不务速说故言无权实也 <lb ed="X" n="0032c23"/><lb ed="R055" n="0043b14"/>言无本迹者彼经未发王宫生身之迹寂灭道场法 <lb ed="X" n="0032c24"/><lb ed="R055" n="0043b15"/>身之迹未弹指謦欬发久远所得生法二身之本故 <pb ed="X" xml:id="X35.0642.0033a" n="0033a"/> <lb ed="X" n="0033a01"/><lb ed="R055" n="0043b16"/>言无本迹。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0033a02"/><lb ed="R055" n="0043b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0033a0201">言小隔于大者传经三十七云时舍利弗祇园林 <lb ed="X" n="0033a03"/><lb ed="R055" n="0043b18"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0033001" n="0033001"/>出不见<persName>如来</persName>自在莊严变化及生意念亦不乐说 <lb ed="X" n="0033a04"/><lb ed="R055" n="0044a01"/>不能赞歎以声闻人出三界故此即如聋如哑之 <lb ed="X" n="0033a05"/><lb ed="R055" n="0044a02"/>文也以未说为实施权开权显实故也言无本迹 <lb ed="X" n="0033a06"/><lb ed="R055" n="0044a03"/>者花严初云于<name role="" type="person">菩提道场</name>始成正觉今法花云一 <lb ed="X" n="0033a07"/><lb ed="R055" n="0044a04"/>切世间天人阿修罗皆谓今释迦牟尼<persName>佛</persName>出释氏 <lb ed="X" n="0033a08"/><lb ed="R055" n="0044a05"/>宫去<name role="" type="person">伽耶城</name>不远坐于道场得三菩提然我实成 <lb ed="X" n="0033a09"/><lb ed="R055" n="0044a06"/><persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0033a0901" n="0033a0901"/><anchor xml:id="beg0033a0901" n="0033a0901"/>已<anchor xml:id="end0033a0901"/>来无量无边百千万亿那由他劫斯是花严 <lb ed="X" n="0033a10"/><lb ed="R055" n="0044a07"/>被废之文也言弹指謦欬者如神力品释迦牟尼 <lb ed="X" n="0033a11"/><lb ed="R055" n="0044a08"/>与分身诸<persName>佛</persName>出廣长舌相上至梵世一切毛孔放 <lb ed="X" n="0033a12"/><lb ed="R055" n="0044a09"/>无量光皆悉遍照十方世界满百千岁然後还摄 <lb ed="X" n="0033a13"/><lb ed="R055" n="0044a10"/>舌相一时謦欬俱共弹指是二音声遍至十方诸 <lb ed="X" n="0033a14"/><lb ed="R055" n="0044a11"/><persName>佛</persName>世界地皆六种震动乃至<persName>佛</persName>告地涌诸菩萨汝 <lb ed="X" n="0033a15"/><lb ed="R055" n="0044a12"/>等于<persName>如来</persName>灭後应一心受持读诵解说书写如说 <lb ed="X" n="0033a16"/><lb ed="R055" n="0044a13"/>修行等此乃本门为嘱累地涌菩萨通经现斯神 <lb ed="X" n="0033a17"/><lb ed="R055" n="0044a14"/>力也疏云謦欬者通畅之相弹指者随喜也盖表 <lb ed="X" n="0033a18"/><lb ed="R055" n="0044a15"/><persName>如来</persName>远本之意<anchor xml:id="nkr_note_add_0033a1801" n="0033a1801"/><anchor xml:id="beg0033a1801" n="0033a1801"/>已<anchor xml:id="end0033a1801"/>获通畅随喜菩萨闻于远本增 <lb ed="X" n="0033a19"/><lb ed="R055" n="0044a16"/>道损生也。</p> <lb ed="X" n="0033a20"/><lb ed="R055" n="0044a17"/><p xml:id="pX35p0033a2001">二言无下对涅槃。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0033a21"/><lb ed="R055" n="0044a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0033a2101">言无缘了智断者不明小乘根性及有心之者本自 <lb ed="X" n="0033a22"/><lb ed="R055" n="0044b01"/>有当住之因当剋智断菩提本果故言无也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0033a23"/><lb ed="R055" n="0044b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0033a2301">言不明小乘根性等者不如涅槃明二乘之人及 <lb ed="X" n="0033a24"/><lb ed="R055" n="0044b03"/>一切众生皆有<persName>佛</persName>性悉当作<persName>佛</persName>故阙後二双。</p> <pb ed="X" xml:id="X35.0642.0033b" n="0033b"/> <lb ed="X" n="0033b01"/><lb ed="R055" n="0044b04"/><p xml:id="pX35p0033b0101">二次约下酪二初大师明阙具二初正明阙具。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0033b02"/><lb ed="R055" n="0044b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0033b0201">次约三藏教但明人法慈悲福慧三義无真应等七 <lb ed="X" n="0033b03"/><lb ed="R055" n="0044b06"/>种。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0033b04"/><lb ed="R055" n="0044b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0033b0401">二何故下明阙具所以。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0033b05"/><lb ed="R055" n="0044b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0033b0501">何故尔二乘教中但明<g ref="#CB01926">灰</g>身灭智那得从真起应既 <lb ed="X" n="0033b06"/><lb ed="R055" n="0044b09"/>无真应将何益物。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0033b07"/><lb ed="R055" n="0044b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0033b0701">言二乘教者以三藏菩萨果同二乘如大论中通 <lb ed="X" n="0033b08"/><lb ed="R055" n="0044b11"/>指阿含为声闻经耳此教不谈妙有之真故身智 <lb ed="X" n="0033b09"/><lb ed="R055" n="0044b12"/>灭不能起应既无真应岂有药珠等邪。</p> <lb ed="X" n="0033b10"/><lb ed="R055" n="0044b13"/><p xml:id="pX35p0033b1001">二私难下章安私料简二初正料简二初难者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0033b11"/><lb ed="R055" n="0044b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0033b1101">私难通论备十别语但三此三若约真谛则随通義 <lb ed="X" n="0033b12"/><lb ed="R055" n="0044b15"/>乃具十意何止但三若言是别别应约中道既得有 <lb ed="X" n="0033b13"/><lb ed="R055" n="0044b16"/>中道人法三种何意无七。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0033b14"/><lb ed="R055" n="0044b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0033b1401">恐人不了大师立今通别之義故设兹难作说示 <lb ed="X" n="0033b15"/><lb ed="R055" n="0044b18"/>之由乃约真中设通别难由此二是通别理故。</p> <lb ed="X" n="0033b16"/><lb ed="R055" n="0045a01"/><p xml:id="pX35p0033b1601">二私答下释者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0033b17"/><lb ed="R055" n="0045a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0033b1701">私答通论十意此约三乘别语三科的據菩萨三藏 <lb ed="X" n="0033b18"/><lb ed="R055" n="0045a03"/>菩萨得有慈悲福慧伏惑之義既伏而不断故无真 <lb ed="X" n="0033b19"/><lb ed="R055" n="0045a04"/>应七法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0033b20"/><lb ed="R055" n="0045a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0033b2001">不以真谛通对中道别盖约三乘通对菩萨别若 <lb ed="X" n="0033b21"/><lb ed="R055" n="0045a06"/>三藏三乘从因至果可就真谛通论十義今释观 <lb ed="X" n="0033b22"/><lb ed="R055" n="0045a07"/>音须在因位此教菩萨因中唯有求<persName>佛</persName>人法四誓 <lb ed="X" n="0033b23"/><lb ed="R055" n="0045a08"/>慈悲六度福慧伏惑未断故不得论真应等七岂 <lb ed="X" n="0033b24"/><lb ed="R055" n="0045a09"/>唯无于中道之七亦乃未有真谛之七。</p> <pb ed="X" xml:id="X35.0642.0033c" n="0033c"/> <lb ed="X" n="0033c01"/><lb ed="R055" n="0045a10"/><p xml:id="pX35p0033c0101">二师云下指师意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0033c02"/><lb ed="R055" n="0045a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0033c0201">师云齐教止三。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0033c03"/><lb ed="R055" n="0045a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0033c0301">只齐三藏别论菩萨前之三義异于二乘不就中 <lb ed="X" n="0033c04"/><lb ed="R055" n="0045a13"/>道别论三義。</p> <lb ed="X" n="0033c05"/><lb ed="R055" n="0045a14"/><p xml:id="pX35p0033c0501">三生酥。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0033c06"/><lb ed="R055" n="0045a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0033c0601">若约方等教对小明大得有中道大乘人法至冥显 <lb ed="X" n="0033c07"/><lb ed="R055" n="0045a16"/>两益等六意然犹带方便调熟众生故不得说权实 <lb ed="X" n="0033c08"/><lb ed="R055" n="0045a17"/>等四意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0033c09"/><lb ed="R055" n="0045a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0033c0901">部虽四教今对偏小明圆中道人法等六未开权 <lb ed="X" n="0033c10"/><lb ed="R055" n="0045b01"/>迹及却讨等故无<anchor xml:id="nkr_note_orig_0033002" n="0033002"/>别四。</p> <lb ed="X" n="0033c11"/><lb ed="R055" n="0045b02"/><p xml:id="pX35p0033c1101">四熟酥。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0033c12"/><lb ed="R055" n="0045b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0033c1201">若明般若教虽未会小乘之人<anchor xml:id="nkr_note_add_0033c1201" n="0033c1201"/><anchor xml:id="beg0033c1201" n="0033c1201"/>已<anchor xml:id="end0033c1201"/>会小法皆是摩诃 <lb ed="X" n="0033c13"/><lb ed="R055" n="0045b04"/>衍但明人法等六意亦带方便未明权实等也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0033c14"/><lb ed="R055" n="0045b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0033c1401">虽会小法未开小人同前二部但明六意。</p> <lb ed="X" n="0033c15"/><lb ed="R055" n="0045b06"/><p xml:id="pX35p0033c1501">五若约下醍醐二初法花二初明部彰八意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0033c16"/><lb ed="R055" n="0045b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0033c1601">若约法花教则会小乘之人汝实我子我实汝父汝 <lb ed="X" n="0033c17"/><lb ed="R055" n="0045b08"/>等所行是菩萨道开权显实发本显迹了義决定不 <lb ed="X" n="0033c18"/><lb ed="R055" n="0045b09"/>相疑难故知法花得明中道人法至本迹八意前诸 <lb ed="X" n="0033c19"/><lb ed="R055" n="0045b10"/>教所不明法花方说故云未曾向人说如此事今所 <lb ed="X" n="0033c20"/><lb ed="R055" n="0045b11"/>说者即是今当为汝说最实事也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0033c21"/><lb ed="R055" n="0045b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0033c2101">六虽同前不无小异前是隔偏之圆此乃开粗之 <lb ed="X" n="0033c22"/><lb ed="R055" n="0045b13"/>妙故人理教行咸会一乘权实本迹唯彰此典若 <lb ed="X" n="0033c23"/><lb ed="R055" n="0045b14"/>约自他及以偏圆论权实者前部非无今所论者 <lb ed="X" n="0033c24"/><lb ed="R055" n="0045b15"/>为实施权开权显实会权归实废权立实此之权 <pb ed="X" xml:id="X35.0642.0034a" n="0034a"/> <lb ed="X" n="0034a01"/><lb ed="R055" n="0045b16"/>实馀部永无若理事理教教行体用四重本迹不 <lb ed="X" n="0034a02"/><lb ed="R055" n="0045b17"/>独今经诸部容有若尘点劫前最初成<persName>佛</persName>而为实 <lb ed="X" n="0034a03"/><lb ed="R055" n="0045b18"/>本中间今日示现成<persName>佛</persName>皆为权迹是名权实本迹 <lb ed="X" n="0034a04"/><lb ed="R055" n="0046a01"/>本门开竟此身即本迹门<anchor xml:id="nkr_note_add_0034a0401" n="0034a0401"/><anchor xml:id="beg0034a0401" n="0034a0401"/>已<anchor xml:id="end0034a0401"/>说及诸部谈皆名为 <lb ed="X" n="0034a05"/><lb ed="R055" n="0046a02"/>迹是名今<anchor xml:id="nkr_note_add_0034a0501" n="0034a0501"/><anchor xml:id="beg0034a0501" n="0034a0501"/>已<anchor xml:id="end0034a0501"/>本迹此之二重诸经绝议故云诸教 <lb ed="X" n="0034a06"/><lb ed="R055" n="0046a03"/>不明法花方说。</p> <lb ed="X" n="0034a07"/><lb ed="R055" n="0046a04"/><p xml:id="pX35p0034a0701">二三世下明化满一期。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0034a08"/><lb ed="R055" n="0046a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0034a0801">三世诸<persName>佛</persName>调熟众生大事因缘究<anchor xml:id="nkr_note_add_0034a0801" n="0034a0801"/><anchor xml:id="beg0034a0801" n="0034a0801"/>竟<anchor xml:id="end0034a0801"/>圆满备在法花 <lb ed="X" n="0034a09"/><lb ed="R055" n="0046a06"/>故二万灯明但说法花息化入灭迦葉<persName>如来</persName>亦复如 <lb ed="X" n="0034a10"/><lb ed="R055" n="0046a07"/>是。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0034a11"/><lb ed="R055" n="0046a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0034a1101">方便品中五<persName>佛</persName>章内皆先施方便後显种智方便 <lb ed="X" n="0034a12"/><lb ed="R055" n="0046a09"/>即四时三教种智是法花一乘是知诸<persName>佛</persName>化终此 <lb ed="X" n="0034a13"/><lb ed="R055" n="0046a10"/>典灯明迦葉出于净土故至法花即入灭度今<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0034a14"/><lb ed="R055" n="0046a11"/>释迦现于秽土故说涅槃以为赎命。</p> <lb ed="X" n="0034a15"/><lb ed="R055" n="0046a12"/><p xml:id="pX35p0034a1501">二若约下涅槃二初明摄機罄尽。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0034a16"/><lb ed="R055" n="0046a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0034a1601">若约涅槃即有二种所谓利钝如身子之流皆于法 <lb ed="X" n="0034a17"/><lb ed="R055" n="0046a14"/>华悟入八義具足不待涅槃若钝根弟子于法花未 <lb ed="X" n="0034a18"/><lb ed="R055" n="0046a15"/>悟者最为此人却讨源由廣说缘了明三<persName>佛</persName>性。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0034a19"/><lb ed="R055" n="0046a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0034a1901">渐化<anchor xml:id="nkr_note_add_0034a1901" n="0034a1901"/><anchor xml:id="beg0034a1901" n="0034a1901"/>已<anchor xml:id="end0034a1901"/>来法花入者望前<anchor xml:id="nkr_note_add_0034a1902" n="0034a1902"/><anchor xml:id="beg0034a1902" n="0034a1902"/>已<anchor xml:id="end0034a1902"/>钝复有未入待至涅 <lb ed="X" n="0034a20"/><lb ed="R055" n="0046a17"/>槃法花犹利然法花破大阵涅槃收残黨法花为 <lb ed="X" n="0034a21"/><lb ed="R055" n="0046a18"/>刈穫涅槃是捃拾大化之功在乎灵鹫馀機未尽 <lb ed="X" n="0034a22"/><lb ed="R055" n="0046b01"/>故至双林极钝既昧法花八義须为此人委明<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0034a23"/><lb ed="R055" n="0046b02"/>性一代之機终穷于此。</p> <lb ed="X" n="0034a24"/><lb ed="R055" n="0046b03"/><p xml:id="pX35p0034a2401">二若论下明示法无遗。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X35.0642.0034b" n="0034b"/> <lb ed="X" n="0034b01"/><lb ed="R055" n="0046b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0034b0101">若论性德了因种子修得即成般若究竟即成智德 <lb ed="X" n="0034b02"/><lb ed="R055" n="0046b05"/>菩提性德缘因种子修得成解脱断德涅槃若性德 <lb ed="X" n="0034b03"/><lb ed="R055" n="0046b06"/>非缘非了即是正因若修得成就则是不纵不横三 <lb ed="X" n="0034b04"/><lb ed="R055" n="0046b07"/>点法身故知涅槃所明却说八法之始终成智断十 <lb ed="X" n="0034b05"/><lb ed="R055" n="0046b08"/>義具足。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0034b06"/><lb ed="R055" n="0046b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0034b0601">涅槃既摄钝機故始穷本性终显极果十義整足 <lb ed="X" n="0034b07"/><lb ed="R055" n="0046b10"/>故以性三起于修三既修性各三则因果不二双 <lb ed="X" n="0034b08"/><lb ed="R055" n="0046b11"/>非缘了即是中道正因之体而此正体必具双照 <lb ed="X" n="0034b09"/><lb ed="R055" n="0046b12"/>之德故至修成三点法身也例知缘了亦各具三 <lb ed="X" n="0034b10"/><lb ed="R055" n="0046b13"/>修德须云三点般若三点解脱等也当知今文为 <lb ed="X" n="0034b11"/><lb ed="R055" n="0046b14"/>顺经题人法二義故立十门始终皆二二即不二 <lb ed="X" n="0034b12"/><lb ed="R055" n="0046b15"/>中在其中数有亏盈法无增减故止观云首楞严 <lb ed="X" n="0034b13"/><lb ed="R055" n="0046b16"/>偏擧一法具一切法亦不减少名秘密藏乃至涅 <lb ed="X" n="0034b14"/><lb ed="R055" n="0046b17"/>槃三法具足法亦不多亦名秘密藏盖诸经赴缘 <lb ed="X" n="0034b15"/><lb ed="R055" n="0046b18"/>不同故也。</p> <lb ed="X" n="0034b16"/><lb ed="R055" n="0047a01"/><p xml:id="pX35p0034b1601">二此历下结中。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0034b17"/><lb ed="R055" n="0047a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0034b1701">此历五味论十法次第。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0034b18"/><lb ed="R055" n="0047a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0034b1801">云此历五味论十法次第者问前约观明十法自 <lb ed="X" n="0034b19"/><lb ed="R055" n="0047a04"/>行化他原始要终实成次第生起不乱今历五味 <lb ed="X" n="0034b20"/><lb ed="R055" n="0047a05"/>但明诸部具法多少何名次第生起耶答前约观 <lb ed="X" n="0034b21"/><lb ed="R055" n="0047a06"/>中正论修证次第今约教中乃论用与次第明其 <lb ed="X" n="0034b22"/><lb ed="R055" n="0047a07"/>十法随于部味次第被機前之四味但三但六後 <lb ed="X" n="0034b23"/><lb ed="R055" n="0047a08"/>至醍醐具八具十岂非用与次第邪应知前明诸 <lb ed="X" n="0034b24"/><lb ed="R055" n="0047a09"/>教观法次第今明观法随教次第虽乃约修约用 <pb ed="X" xml:id="X35.0642.0034c" n="0034c"/> <lb ed="X" n="0034c01"/><lb ed="R055" n="0047a10"/>不同而皆得名十法次第也。</p> <lb ed="X" n="0034c02"/><lb ed="R055" n="0047a11"/><p xml:id="pX35p0034c0201">二约四下四教者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0034c03"/><lb ed="R055" n="0047a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0034c0301">约四教则可解。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0034c04"/><lb ed="R055" n="0047a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0034c0401">通论则随真随中各有十双若别论者三藏别就 <lb ed="X" n="0034c05"/><lb ed="R055" n="0047a14"/>菩萨唯有人法慈悲福慧三双以未断惑故无真 <lb ed="X" n="0034c06"/><lb ed="R055" n="0047a15"/>应等義具如前说例此通教亦就菩萨而可别论 <lb ed="X" n="0034c07"/><lb ed="R055" n="0047a16"/>真谛六双以第七地去誓扶馀习神通托生双流 <lb ed="X" n="0034c08"/><lb ed="R055" n="0047a17"/>化物得有真应药珠冥显之義二乘无此故名为 <lb ed="X" n="0034c09"/><lb ed="R055" n="0047a18"/>别若其别教行虽次第而可就中明乎六義凡三 <lb ed="X" n="0034c10"/><lb ed="R055" n="0047b01"/>圣三其相可见法花前圆亦只有六涅槃四数皆 <lb ed="X" n="0034c11"/><lb ed="R055" n="0047b02"/>知十双然约重绝不无进不前历五味<anchor xml:id="nkr_note_add_0034c1101" n="0034c1101"/><anchor xml:id="beg0034c1101" n="0034c1101"/>已<anchor xml:id="end0034c1101"/>含教義 <lb ed="X" n="0034c12"/><lb ed="R055" n="0047b03"/>故云可解。</p> <lb ed="X" n="0034c13"/><lb ed="R055" n="0047b04"/><p xml:id="pX35p0034c1301">三故知下结歎两意二初结歎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0034c14"/><lb ed="R055" n="0047b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0034c1401">故知十法收束观教结撮始终商略大意何观而不 <lb ed="X" n="0034c15"/><lb ed="R055" n="0047b06"/>摄何教而不收意气宏远義味深<g ref="#CB15035">邃</g>前後有次第粗 <lb ed="X" n="0034c16"/><lb ed="R055" n="0047b07"/>细不相违以释生起意也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0034c17"/><lb ed="R055" n="0047b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0034c1701">观论此十则因有愿行果有力能教论此十则论 <lb ed="X" n="0034c18"/><lb ed="R055" n="0047b09"/>法有始终被機尽利钝故禀教修观者何莫由斯 <lb ed="X" n="0034c19"/><lb ed="R055" n="0047b10"/>道也商略犹挍量也以此十義挍量一代教观摄 <lb ed="X" n="0034c20"/><lb ed="R055" n="0047b11"/>无不尽该修德之极故云意气宏远彻性德之本 <lb ed="X" n="0034c21"/><lb ed="R055" n="0047b12"/>故云義味深邃又横收四教故云宏远竖摄五味 <lb ed="X" n="0034c22"/><lb ed="R055" n="0047b13"/>故云深邃人法至真应自行之前後药珠至本迹 <lb ed="X" n="0034c23"/><lb ed="R055" n="0047b14"/>化他之前後缘了与智断修性之前後三義为粗 <lb ed="X" n="0034c24"/><lb ed="R055" n="0047b15"/>六義为细乃至八義犹粗十義最细此就略廣以 <pb ed="X" xml:id="X35.0642.0035a" n="0035a"/> <lb ed="X" n="0035a01"/><lb ed="R055" n="0047b16"/>辩粗细若以粗妙释粗细者诸味纯杂可以意得 <lb ed="X" n="0035a02"/><lb ed="R055" n="0047b17"/>二问法下料简。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0035a03"/><lb ed="R055" n="0047b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0035a0301">问法花前教同有六意云何为异答花严六意于利 <lb ed="X" n="0035a04"/><lb ed="R055" n="0048a01"/>人成醍醐于钝人成乳三藏中三意于利人密去于 <lb ed="X" n="0035a05"/><lb ed="R055" n="0048a02"/>钝人成酪方等六意于利人成醍醐于钝人成生酥 <lb ed="X" n="0035a06"/><lb ed="R055" n="0048a03"/>般若六意约利人成醍<anchor xml:id="nkr_note_add_0035a0601" n="0035a0601"/><anchor xml:id="beg0035a0601" n="0035a0601"/>醐<anchor xml:id="end0035a0601"/>于钝人成熟酥若法花八 <lb ed="X" n="0035a07"/><lb ed="R055" n="0048a04"/>意于钝人成醍醐。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0035a08"/><lb ed="R055" n="0048a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0035a0801">问意者法花之前别论花严方等般若同有六義 <lb ed="X" n="0035a09"/><lb ed="R055" n="0048a06"/>有异意否虽问三味六意同异答中委出酪味中 <lb ed="X" n="0035a10"/><lb ed="R055" n="0048a07"/>三及醍醐八以五味中根有利钝利人部部得入 <lb ed="X" n="0035a11"/><lb ed="R055" n="0048a08"/>醍醐钝者随味次第转改故花严六義高山王機 <lb ed="X" n="0035a12"/><lb ed="R055" n="0048a09"/>即入地住穷子迷闷见思全在三藏但小故无显 <lb ed="X" n="0035a13"/><lb ed="R055" n="0048a10"/>露得大益者若八万诸天获无生忍故云密去二 <lb ed="X" n="0035a14"/><lb ed="R055" n="0048a11"/>乘之人方破见思故但成酪方等中六有褒有贬 <lb ed="X" n="0035a15"/><lb ed="R055" n="0048a12"/>利者闻褒即得圆益小人被贬冥入通门般若中 <lb ed="X" n="0035a16"/><lb ed="R055" n="0048a13"/>六意在淘汰利闻圆空得不共益声闻转教密破 <lb ed="X" n="0035a17"/><lb ed="R055" n="0048a14"/>尘沙法花八意调機<anchor xml:id="nkr_note_add_0035a1701" n="0035a1701"/><anchor xml:id="beg0035a1701" n="0035a1701"/>已<anchor xml:id="end0035a1701"/>熟开彼权门即示实理复 <lb ed="X" n="0035a18"/><lb ed="R055" n="0048a15"/>废近迹令见本身钝人皆得一乘利者复增圣道 <lb ed="X" n="0035a19"/><lb ed="R055" n="0048a16"/>涅槃同味故略不言但为捃拾具说十双于极钝 <lb ed="X" n="0035a20"/><lb ed="R055" n="0048a17"/>根亦获常益故知四味虽谈圆顿機悟浅深至第 <lb ed="X" n="0035a21"/><lb ed="R055" n="0048a18"/>五时益无差降不禀山门焉知一化機教之相。</p> <lb ed="X" n="0035a22"/><lb ed="R055" n="0048b01"/><p xml:id="pX35p0035a2201">第三解释三初略标。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0035a23"/><lb ed="R055" n="0048b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0035a2301">第三解释者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0035a24"/><lb ed="R055" n="0048b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0035a2401">二人即下廣释十初人法三初立。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X35.0642.0035b" n="0035b"/> <lb ed="X" n="0035b01"/><lb ed="R055" n="0048b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0035b0101">人即假名所成之人也法即五阴能成之法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0035b02"/><lb ed="R055" n="0048b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0035b0201">所言人者阴中主宰也略论四名所谓我人众生 <lb ed="X" n="0035b03"/><lb ed="R055" n="0048b06"/>寿者具论十六即于四上加其十二谓命者生者 <lb ed="X" n="0035b04"/><lb ed="R055" n="0048b07"/>养育者众数作者使作者起者使起者受者使受 <lb ed="X" n="0035b05"/><lb ed="R055" n="0048b08"/>者知者见者言假名者自无实体但藉五阴和合 <lb ed="X" n="0035b06"/><lb ed="R055" n="0048b09"/>而成如揽五指假名为拳是则拳由指得指非拳 <lb ed="X" n="0035b07"/><lb ed="R055" n="0048b10"/>成拳如于人指如于法能成是实所成是假此之 <lb ed="X" n="0035b08"/><lb ed="R055" n="0048b11"/>假实就大小教辩常无常小明人法终归无常大 <lb ed="X" n="0035b09"/><lb ed="R055" n="0048b12"/>说假实究竟常住如藏通教始从凡地至有馀涅 <lb ed="X" n="0035b10"/><lb ed="R055" n="0048b13"/>槃皆有假实若入无馀身智既亡假人安寄若别 <lb ed="X" n="0035b11"/><lb ed="R055" n="0048b14"/>圆教三惑二死尽净之时人之与法常住自在假 <lb ed="X" n="0035b12"/><lb ed="R055" n="0048b15"/>人是尊极众生实法名常住五阴以要言之若云 <lb ed="X" n="0035b13"/><lb ed="R055" n="0048b16"/>惑尽人法永无斯是小乘亦称权教若言惑尽人 <lb ed="X" n="0035b14"/><lb ed="R055" n="0048b17"/>法不灭斯是大乘亦称实教凡言别圆初後知常 <lb ed="X" n="0035b15"/><lb ed="R055" n="0048b18"/>盖知人法不可<g ref="#CB01926">灰</g>断藏通反是故曰不知又复应 <lb ed="X" n="0035b16"/><lb ed="R055" n="0049a01"/>知假人之号多从依正实法而立如世人称谓或 <lb ed="X" n="0035b17"/><lb ed="R055" n="0049a02"/>从形貌或从德业即正报实法立名也或从住处 <lb ed="X" n="0035b18"/><lb ed="R055" n="0049a03"/>或从统摄即依报实法立名也今观世音为假名 <lb ed="X" n="0035b19"/><lb ed="R055" n="0049a04"/>者观是观智世音是境此是自他正报岂非实法 <lb ed="X" n="0035b20"/><lb ed="R055" n="0049a05"/>但以名为观世音菩萨故判属人普门既是此人 <lb ed="X" n="0035b21"/><lb ed="R055" n="0049a06"/>所乘故判属法若云普门法王子观世音者即须 <lb ed="X" n="0035b22"/><lb ed="R055" n="0049a07"/>却判普门属人观音属法盖由今品以观智目人 <lb ed="X" n="0035b23"/><lb ed="R055" n="0049a08"/>是故释義皆用智慧而对人也须知观智体是实 <lb ed="X" n="0035b24"/><lb ed="R055" n="0049a09"/>法既以观智目人则九双中悲慧真药冥实本了 <pb ed="X" xml:id="X35.0642.0035c" n="0035c"/> <lb ed="X" n="0035c01"/><lb ed="R055" n="0049a10"/>智皆是实法目其假人于今知<anchor xml:id="nkr_note_add_0035c0101" n="0035c0101"/><anchor xml:id="beg0035c0101" n="0035c0101"/>已<anchor xml:id="end0035c0101"/>释下诸文则皆 <lb ed="X" n="0035c02"/><lb ed="R055" n="0049a11"/>可见。</p> <lb ed="X" n="0035c03"/><lb ed="R055" n="0049a12"/><p xml:id="pX35p0035c0301">二此之下释二初总示二初示通凡圣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0035c04"/><lb ed="R055" n="0049a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0035c0401">此之人法通于凡圣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0035c05"/><lb ed="R055" n="0049a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0035c0501">虽漏无漏偏圆因果优劣不同而其假实终无暂 <lb ed="X" n="0035c06"/><lb ed="R055" n="0049a15"/>阙。</p> <lb ed="X" n="0035c07"/><lb ed="R055" n="0049a16"/><p xml:id="pX35p0035c0701">二若色下各明假实二初凡。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0035c08"/><lb ed="R055" n="0049a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0035c0801">若色受想行识是凡鄙法揽此法能成生死之人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0035c09"/><lb ed="R055" n="0049a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0035c0901">庸常曰凡弊恶曰鄙即六道五阴唯成分段生死 <lb ed="X" n="0035c10"/><lb ed="R055" n="0049b01"/>人也。</p> <lb ed="X" n="0035c11"/><lb ed="R055" n="0049b02"/><p xml:id="pX35p0035c1101">二戒定下圣二初示相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0035c12"/><lb ed="R055" n="0049b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0035c1201">戒定慧解脱解脱知见是出世法揽此成出世圣人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0035c13"/><lb ed="R055" n="0049b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0035c1301">既革凡成圣即转五阴而为五分三乘四教虽权 <lb ed="X" n="0035c14"/><lb ed="R055" n="0049b05"/>实异皆能转阴而为法身随位揽法成其假人。</p> <lb ed="X" n="0035c15"/><lb ed="R055" n="0049b06"/><p xml:id="pX35p0035c1501">二故大下引证。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0035c16"/><lb ed="R055" n="0049b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0035c1601">故大论云众生无上者<persName>佛</persName>是法无上者涅槃是。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0035c17"/><lb ed="R055" n="0049b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0035c1701">妙觉极位人法二执究竟尽处假名一千皆成四 <lb ed="X" n="0035c18"/><lb ed="R055" n="0049b09"/>德名无上众生依阴二千一一四德名无上实法 <lb ed="X" n="0035c19"/><lb ed="R055" n="0049b10"/>故偏小及圆因位无非本性无上人法但二执未 <lb ed="X" n="0035c20"/><lb ed="R055" n="0049b11"/>尽而其修得不名无上耳。</p> <lb ed="X" n="0035c21"/><lb ed="R055" n="0049b12"/><p xml:id="pX35p0035c2101">二虽通下委释二初凡。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0035c22"/><lb ed="R055" n="0049b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0035c2201">虽通凡圣不无差别上中下恶即成三涂之人法上 <lb ed="X" n="0035c23"/><lb ed="R055" n="0049b14"/>中下善即成三善道之人法故有六趣阶差若更细 <lb ed="X" n="0035c24"/><lb ed="R055" n="0049b15"/>论百千万品。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X35.0642.0036a" n="0036a"/> <lb ed="X" n="0036a01"/><lb ed="R055" n="0049b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0036a0101">善恶为因人法是果各论三品此约总示其中别 <lb ed="X" n="0036a02"/><lb ed="R055" n="0049b17"/>业交互感果非算数可及。</p> <lb ed="X" n="0036a03"/><lb ed="R055" n="0049b18"/><p xml:id="pX35p0036a0301">二圣人下圣性德人法何尝改变但以随機教门 <lb ed="X" n="0036a04"/><lb ed="R055" n="0050a01"/>示观致有小大共不共异故于圣中分别其相<anchor xml:id="nkr_note_orig_0036001" n="0036001"/>此 <lb ed="X" n="0036a05"/><lb ed="R055" n="0050a02"/>二初小三初就有门释。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0036a06"/><lb ed="R055" n="0050a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0036a0601">圣人人法亦复不同若三藏有门观众生我人如龟 <lb ed="X" n="0036a07"/><lb ed="R055" n="0050a04"/>毛兔角毕竟不可得但有五阴之法此即人空法不 <lb ed="X" n="0036a08"/><lb ed="R055" n="0050a05"/>空观此法无常生灭不住发生暖顶等位即是揽方 <lb ed="X" n="0036a09"/><lb ed="R055" n="0050a06"/>便之法成似道贤人若发真成圣生方便有馀土揽 <lb ed="X" n="0036a10"/><lb ed="R055" n="0050a07"/>法性色识等成彼土行人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0036a11"/><lb ed="R055" n="0050a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0036a1101">即毘昙中人法观也言人空法不空者非全不破 <lb ed="X" n="0036a12"/><lb ed="R055" n="0050a09"/>实法盖此门观行破假人时未破五阴且云不空 <lb ed="X" n="0036a13"/><lb ed="R055" n="0050a10"/>以此二空前後观故而前後相两途不同若观假 <lb ed="X" n="0036a14"/><lb ed="R055" n="0050a11"/>人如兔角等惑落见谛即于修道观阴无常破彼 <lb ed="X" n="0036a15"/><lb ed="R055" n="0050a12"/>思惑若其人执虽被穷逐见惑不破而更度入实 <lb ed="X" n="0036a16"/><lb ed="R055" n="0050a13"/>法之中于阴生见即须观阴无常无我破此见惑 <lb ed="X" n="0036a17"/><lb ed="R055" n="0050a14"/>故法空观能破二惑乃于节节各有人法若见惑 <lb ed="X" n="0036a18"/><lb ed="R055" n="0050a15"/>未伏即有漏人法其能伏者即方便人法发真断 <lb ed="X" n="0036a19"/><lb ed="R055" n="0050a16"/>结及生有馀皆无漏人法然小教中不说生处今 <lb ed="X" n="0036a20"/><lb ed="R055" n="0050a17"/>约跨节故生界外如大论云出三界外有净国土 <lb ed="X" n="0036a21"/><lb ed="R055" n="0050a18"/>声闻缘觉出生其中以大乘说身智不灭无漏业 <lb ed="X" n="0036a22"/><lb ed="R055" n="0050b01"/>牵生彼五阴。</p> <lb ed="X" n="0036a23"/><lb ed="R055" n="0050b02"/><p xml:id="pX35p0036a2301">二若空下就空门释。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0036a24"/><lb ed="R055" n="0050b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0036a2401">若空门明有实法之体揽此实法得有假名之人观 <pb ed="X" xml:id="X35.0642.0036b" n="0036b"/> <lb ed="X" n="0036b01"/><lb ed="R055" n="0050b04"/>三假浮虚会入空平暖顶即揽方便法成似道贤人 <lb ed="X" n="0036b02"/><lb ed="R055" n="0050b05"/>若发真成无学生方便土揽法性五阴成彼土行人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0036b03"/><lb ed="R055" n="0050b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0036b0301">即成实中二空观也揽阴成人不同有门阴中求 <lb ed="X" n="0036b04"/><lb ed="R055" n="0050b07"/>我三假浮虚且异实法生灭人既揽阴而有观乃 <lb ed="X" n="0036b05"/><lb ed="R055" n="0050b08"/>即法观人从始至终假实双破言三假者谓因成 <lb ed="X" n="0036b06"/><lb ed="R055" n="0050b09"/>相续相待名不殊大義归小乘大观三假生即不 <lb ed="X" n="0036b07"/><lb ed="R055" n="0050b10"/>生亦复无灭令观三假因缘和合体性不坚大若 <lb ed="X" n="0036b08"/><lb ed="R055" n="0050b11"/>空花此如雲霭由此观故会入真空平等之道。</p> <lb ed="X" n="0036b09"/><lb ed="R055" n="0050b12"/><p xml:id="pX35p0036b0901">三馀两下例二门释。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0036b10"/><lb ed="R055" n="0050b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0036b1001">馀两门人法例此可知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0036b11"/><lb ed="R055" n="0050b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0036b1101">亦有亦空门即昆勒论之所申也非有非空门未 <lb ed="X" n="0036b12"/><lb ed="R055" n="0050b15"/>见论来有人言犊子阿毘昙申此门意未可定用 <lb ed="X" n="0036b13"/><lb ed="R055" n="0050b16"/>然假人不有四门是同唯论实法四相有异若毘 <lb ed="X" n="0036b14"/><lb ed="R055" n="0050b17"/>昙明析色存于邻虚成实析色破于邻虚昆勒说 <lb ed="X" n="0036b15"/><lb ed="R055" n="0050b18"/>色亦有亦无第四门意例应双遣然此四门诠法 <lb ed="X" n="0036b16"/><lb ed="R055" n="0051a01"/>虽殊谛理是一若不得意四门成诤故大论云若 <lb ed="X" n="0036b17"/><lb ed="R055" n="0051a02"/>不得般若方便入阿毘昙即堕有中入空门即堕 <lb ed="X" n="0036b18"/><lb ed="R055" n="0051a03"/>无中又大师云数存邻虚论破邻虚此与邪无相 <lb ed="X" n="0036b19"/><lb ed="R055" n="0051a04"/>滥等若得意者色若粗若细总而观之<anchor xml:id="nkr_note_orig_0036002" n="0036002"/>无常无我 <lb ed="X" n="0036b20"/><lb ed="R055" n="0051a05"/>破于见<anchor xml:id="nkr_note_orig_0036003" n="0036003"/>爱得入空平双亦双非语似中道理只在 <lb ed="X" n="0036b21"/><lb ed="R055" n="0051a06"/>空但能从容会入空理节节人法例前可知。</p> <lb ed="X" n="0036b22"/><lb ed="R055" n="0051a07"/><p xml:id="pX35p0036b2201">二摩诃下衍三初明体空通三教。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0036b23"/><lb ed="R055" n="0051a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0036b2301">摩诃衍中明人法者亦不言人空法不空亦不言体 <lb ed="X" n="0036b24"/><lb ed="R055" n="0051a09"/>有假用但观假名阴入等性本自空故大品云色性 <pb ed="X" xml:id="X35.0642.0036c" n="0036c"/> <lb ed="X" n="0036c01"/><lb ed="R055" n="0051a10"/>如我性我性如色性始从初心终于後心常观人法 <lb ed="X" n="0036c02"/><lb ed="R055" n="0051a11"/>俱空故大论云菩萨常观涅槃行道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0036c03"/><lb ed="R055" n="0051a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0036c0301">不言人法空不空者异彼毘昙观人空时未破实 <lb ed="X" n="0036c04"/><lb ed="R055" n="0051a13"/>法不言体有假用者异彼成实揽实法体成假人 <lb ed="X" n="0036c05"/><lb ed="R055" n="0051a14"/>用但观人法本自不生今亦无灭色是五阴之首 <lb ed="X" n="0036c06"/><lb ed="R055" n="0051a15"/>我是十六之初故各擧一以例其馀人法即空故 <lb ed="X" n="0036c07"/><lb ed="R055" n="0051a16"/>曰如也观此二空始因终果若人若法不生不灭 <lb ed="X" n="0036c08"/><lb ed="R055" n="0051a17"/>名为涅槃常修此观以行正道应知大品谈空義 <lb ed="X" n="0036c09"/><lb ed="R055" n="0051a18"/>含深浅何者若钝根者谓但空有即入偏空证其 <lb ed="X" n="0036c10"/><lb ed="R055" n="0051b01"/>通理若利根人一闻于空知空二边名见中空属 <lb ed="X" n="0036c11"/><lb ed="R055" n="0051b02"/>後二教又此中空复分二种離边而解此当别理 <lb ed="X" n="0036c12"/><lb ed="R055" n="0051b03"/>即边而解乃属圆理<persName>如来</persName>巧智善谈于空能被三 <lb ed="X" n="0036c13"/><lb ed="R055" n="0051b04"/>根断证不等又复应知彼经空義虽通三教今之 <lb ed="X" n="0036c14"/><lb ed="R055" n="0051b05"/>人法非前二种唯用最後即边之空净其二执成 <lb ed="X" n="0036c15"/><lb ed="R055" n="0051b06"/>圆假实若不尔者非今人法。</p> <lb ed="X" n="0036c16"/><lb ed="R055" n="0051b07"/><p xml:id="pX35p0036c1601">二以观下明缘了通别圆者前明二空未明缘了 <lb ed="X" n="0036c17"/><lb ed="R055" n="0051b08"/>意虽在圆通人有分今约二空明二<persName>佛</persName>性故在圆 <lb ed="X" n="0036c18"/><lb ed="R055" n="0051b09"/>别不涉通门今文既以观人法空明二因种一言 <lb ed="X" n="0036c19"/><lb ed="R055" n="0051b10"/>于空须分二种若毕竟空观于人法显圆二因若 <lb ed="X" n="0036c20"/><lb ed="R055" n="0051b11"/>次第空观于人法即别二因文以无上人法为缘 <lb ed="X" n="0036c21"/><lb ed="R055" n="0051b12"/>了种亦须善别百界假实为<persName>佛</persName>涅槃斯为圆观若 <lb ed="X" n="0036c22"/><lb ed="R055" n="0051b13"/>唯<persName>佛</persName>界故属别也文意在圆别人有分释此为二 <lb ed="X" n="0036c23"/><lb ed="R055" n="0051b14"/>初了因中。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0036c24"/><lb ed="R055" n="0051b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0036c2401">以观人空即是了因种子者论云众生无上者<persName>佛</persName>是 <pb ed="X" xml:id="X35.0642.0037a" n="0037a"/> <lb ed="X" n="0037a01"/><lb ed="R055" n="0051b16"/><persName>佛</persName>者即觉觉是智慧始觉人空终觉法空故知观人 <lb ed="X" n="0037a02"/><lb ed="R055" n="0051b17"/>空是了因种也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0037a03"/><lb ed="R055" n="0051b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0037a0301">以观人空即了因种者大乘空观荡情显德今经 <lb ed="X" n="0037a04"/><lb ed="R055" n="0052a01"/>既以智慧目人故人执空则智人显况观本空乃 <lb ed="X" n="0037a05"/><lb ed="R055" n="0052a02"/>显本智本智即是性德了因故引论文果<persName>佛</persName>为证 <lb ed="X" n="0037a06"/><lb ed="R055" n="0052a03"/>则因果不二修性一如故知今文正明圆观言始 <lb ed="X" n="0037a07"/><lb ed="R055" n="0052a04"/>觉人空终觉法空者人是觉智不独自空人执复 <lb ed="X" n="0037a08"/><lb ed="R055" n="0052a05"/>能空于法执虽云始终非次第观此由大乘观性 <lb ed="X" n="0037a09"/><lb ed="R055" n="0052a06"/>相二空破生法二执显真俗二谛观虽不次说有 <lb ed="X" n="0037a10"/><lb ed="R055" n="0052a07"/>始终故也如大本疏云真谛即法空俗谛即生空 <lb ed="X" n="0037a11"/><lb ed="R055" n="0052a08"/>俗假真实辅行云若有性执世而非谛破性执<anchor xml:id="nkr_note_add_0037a1101" n="0037a1101"/><anchor xml:id="beg0037a1101" n="0037a1101"/>已<anchor xml:id="end0037a1101"/> <lb ed="X" n="0037a12"/><lb ed="R055" n="0052a09"/>乃名世谛故云世谛破性性执破<anchor xml:id="nkr_note_add_0037a1201" n="0037a1201"/><anchor xml:id="beg0037a1201" n="0037a1201"/>已<anchor xml:id="end0037a1201"/>但有名字名 <lb ed="X" n="0037a13"/><lb ed="R055" n="0052a10"/>之为假假即是相为空相故观于法性观理证真 <lb ed="X" n="0037a14"/><lb ed="R055" n="0052a11"/>名真谛破相空非前後二谛同时为辩性相前後 <lb ed="X" n="0037a15"/><lb ed="R055" n="0052a12"/>说耳思之思之不见此意徒谓即空<note place="inline">上皆辅行</note>此明觉 <lb ed="X" n="0037a16"/><lb ed="R055" n="0052a13"/>智一念之中空人法执有始终義勿迷此语定判 <lb ed="X" n="0037a17"/><lb ed="R055" n="0052a14"/>属别说时非行时斯之谓也。</p> <lb ed="X" n="0037a18"/><lb ed="R055" n="0052a15"/><p xml:id="pX35p0037a1801">二缘因中。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0037a19"/><lb ed="R055" n="0052a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0037a1901">观法空是缘因种者大论云法无上者涅槃是以生 <lb ed="X" n="0037a20"/><lb ed="R055" n="0052a17"/>死阴断涅槃阴兴大经云因灭是色获得常色乃至 <lb ed="X" n="0037a21"/><lb ed="R055" n="0052a18"/>识亦如是大品云菩萨行般若时得无等等色无等 <lb ed="X" n="0037a22"/><lb ed="R055" n="0052b01"/>等受想行识当知涅槃是无上法也揽此法成无上 <lb ed="X" n="0037a23"/><lb ed="R055" n="0052b02"/>之众生号之为<persName>佛</persName>故知观法空是缘因种也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0037a24"/><lb ed="R055" n="0052b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0037a2401">观法空即缘因种者由觉智故法执既亡五阴淸 <pb ed="X" xml:id="X35.0642.0037b" n="0037b"/> <lb ed="X" n="0037b01"/><lb ed="R055" n="0052b04"/>净乃以净阴而为缘因况了本空乃阴本净本净 <lb ed="X" n="0037b02"/><lb ed="R055" n="0052b05"/>之阴名性缘种故引大论大经极果法空及大品 <lb ed="X" n="0037b03"/><lb ed="R055" n="0052b06"/>真因法空以显缘因相当知真因极果既十界圆 <lb ed="X" n="0037b04"/><lb ed="R055" n="0052b07"/>融则百界五阴皆无上之法揽此等法称之为<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0037b05"/><lb ed="R055" n="0052b08"/>若以三千言之则众生一千皆<persName>佛</persName>之假名阴土二 <lb ed="X" n="0037b06"/><lb ed="R055" n="0052b09"/>千皆<persName>佛</persName>之实法故荆溪云三千果成咸称常乐又 <lb ed="X" n="0037b07"/><lb ed="R055" n="0052b10"/>云一<persName>佛</persName>成道法界无非此<persName>佛</persName>之依正修德既尔性 <lb ed="X" n="0037b08"/><lb ed="R055" n="0052b11"/>德本然问文中缘了幷云种者其義何耶答夫言 <lb ed="X" n="0037b09"/><lb ed="R055" n="0052b12"/>种者凡有二義一敌对论种如三道是三德种二 <lb ed="X" n="0037b10"/><lb ed="R055" n="0052b13"/>类例论种如缘了是智断种姓德法身为修德法 <lb ed="X" n="0037b11"/><lb ed="R055" n="0052b14"/>身种此二皆取能生之義也若以二空为种即类 <lb ed="X" n="0037b12"/><lb ed="R055" n="0052b15"/>例義若以二执为种即敌对義今文既云观人法 <lb ed="X" n="0037b13"/><lb ed="R055" n="0052b16"/>空即缘了种是类非对若就觉智观于二空为二 <lb ed="X" n="0037b14"/><lb ed="R055" n="0052b17"/>因种则取修二类于果二若就性德本自二空为 <lb ed="X" n="0037b15"/><lb ed="R055" n="0052b18"/>二因种则取理净类于<anchor xml:id="nkr_note_add_0037b1501" n="0037b1501"/><anchor xml:id="beg0037b1501" n="0037b1501"/>已<anchor xml:id="end0037b1501"/>净故圆论性种有对有 <lb ed="X" n="0037b16"/><lb ed="R055" n="0053a01"/>类别无对种学者审思圆教反是学者思之。</p> <lb ed="X" n="0037b17"/><lb ed="R055" n="0053a02"/><p xml:id="pX35p0037b1701">三以观下明即離唯圆顿二初约六法示三因二 <lb ed="X" n="0037b18"/><lb ed="R055" n="0053a03"/>初引经标即離。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0037b19"/><lb ed="R055" n="0053a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0037b1901">以观人法空即识三种<persName>佛</persName>性故大经云众生<persName>佛</persName>性不 <lb ed="X" n="0037b20"/><lb ed="R055" n="0053a05"/>即六法不離六法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0037b21"/><lb ed="R055" n="0053a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0037b2101">众生<persName>佛</persName>性者性德三因也六法者五阴神我也斯 <lb ed="X" n="0037b22"/><lb ed="R055" n="0053a07"/>盖本觉常寂常照常非寂照寂是缘因照是了因 <lb ed="X" n="0037b23"/><lb ed="R055" n="0053a08"/>双非是正因此三于六不即不離乃不思议不生 <lb ed="X" n="0037b24"/><lb ed="R055" n="0053a09"/>不灭之六法也立门既妙故别初心不能造趣。</p> <pb ed="X" xml:id="X35.0642.0037c" n="0037c"/> <lb ed="X" n="0037c01"/><lb ed="R055" n="0053a10"/><p xml:id="pX35p0037c0101">二不即下據理明即離。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0037c02"/><lb ed="R055" n="0053a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0037c0201">不即者此明正因<persName>佛</persName>性非阴非我非阴故非法非我 <lb ed="X" n="0037c03"/><lb ed="R055" n="0053a12"/>故非人非人故非了非阴故非缘故言不即六法也 <lb ed="X" n="0037c04"/><lb ed="R055" n="0053a13"/>不離六法者不離众生空而有了因不離阴空而有 <lb ed="X" n="0037c05"/><lb ed="R055" n="0053a14"/>缘因故言不離六法也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0037c06"/><lb ed="R055" n="0053a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0037c0601">正因不即者正非寂照故不即一切迷时不即我 <lb ed="X" n="0037c07"/><lb ed="R055" n="0053a16"/>阴人法解时不即修中缘了良以始终无变改故 <lb ed="X" n="0037c08"/><lb ed="R055" n="0053a17"/>也缘了不離者性德二因既当而寂而照寂是百 <lb ed="X" n="0037c09"/><lb ed="R055" n="0053a18"/>界实法照是百界假人此之假实能迷能解迷故 <lb ed="X" n="0037c10"/><lb ed="R055" n="0053b01"/>擧体而为一界假实即非侷而侷是故二因不離 <lb ed="X" n="0037c11"/><lb ed="R055" n="0053b02"/>六法若即迷成解转成修中缘了破于二执显本 <lb ed="X" n="0037c12"/><lb ed="R055" n="0053b03"/>寂照百界假实名为二空即非遍而遍故云不離 <lb ed="X" n="0037c13"/><lb ed="R055" n="0053b04"/>众生空而有了因不離阴空而有缘因结云不離 <lb ed="X" n="0037c14"/><lb ed="R055" n="0053b05"/>六法者不动我阴而成二空故也只一觉性具三 <lb ed="X" n="0037c15"/><lb ed="R055" n="0053b06"/>种德名为三因即三而一即一而三非一非异不 <lb ed="X" n="0037c16"/><lb ed="R055" n="0053b07"/>纵不横欲彰秘藏绝乎思说故对六法言非即離 <lb ed="X" n="0037c17"/><lb ed="R055" n="0053b08"/>人见文中正因不即缘了不離不达妙旨分对而 <lb ed="X" n="0037c18"/><lb ed="R055" n="0053b09"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0037c1801" n="0037c1801"/><anchor xml:id="beg0037c1801" n="0037c1801"/>已<anchor xml:id="end0037c1801"/>应知一王一数一根一境随迷随解从因至果 <lb ed="X" n="0037c19"/><lb ed="R055" n="0053b10"/>但趣擧一皆名<persName>佛</persName>性不可谓是不可谓非故云不 <lb ed="X" n="0037c20"/><lb ed="R055" n="0053b11"/>即六法不離六法亦名一念即空假中中故不即 <lb ed="X" n="0037c21"/><lb ed="R055" n="0053b12"/>空假故不離義非异途故此观唯属圆教。</p> <lb ed="X" n="0037c22"/><lb ed="R055" n="0053b13"/><p xml:id="pX35p0037c2201">二<persName>佛</persName>从下约三性明分证。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0037c23"/><lb ed="R055" n="0053b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0037c2301"><persName>佛</persName>从初发心观人法空修三<persName>佛</persName>性历六即位成六即 <lb ed="X" n="0037c24"/><lb ed="R055" n="0053b15"/>人法今观世音未是究竟之人法即是分证之人法。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X35.0642.0038a" n="0038a"/> <lb ed="X" n="0038a01"/><lb ed="R055" n="0053b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0038a0101">言<persName>佛</persName>从者欲对观音明分满故<persName>佛</persName>于三性六即究 <lb ed="X" n="0038a02"/><lb ed="R055" n="0053b17"/>满良由初心能以三观观于六法应知三性即是 <lb ed="X" n="0038a03"/><lb ed="R055" n="0053b18"/>性中三德三观初发心时须于性三起于修三六 <lb ed="X" n="0038a04"/><lb ed="R055" n="0054a01"/>位虽殊三性无别是则六即皆是无上人法故下 <lb ed="X" n="0038a05"/><lb ed="R055" n="0054a02"/>结云二番问答是分释无上人法也。</p> <lb ed="X" n="0038a06"/><lb ed="R055" n="0054a03"/><p xml:id="pX35p0038a0601">三前一下结文有二初结指经文。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038a07"/><lb ed="R055" n="0054a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0038a0701">前一番问答是分释无上之人称观世音後一番问 <lb ed="X" n="0038a08"/><lb ed="R055" n="0054a05"/>答分释揽无上之法故称普门。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038a09"/><lb ed="R055" n="0054a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0038a0901">二当知下结归题目。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038a10"/><lb ed="R055" n="0054a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0038a1001">当知人法因缘故故名观世音普门也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038a11"/><lb ed="R055" n="0054a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0038a1101">可见。</p> <lb ed="X" n="0038a12"/><lb ed="R055" n="0054a09"/><p xml:id="pX35p0038a1201">二慈悲三初标示。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038a13"/><lb ed="R055" n="0054a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0038a1301">二释慈悲者悲名愍伤慈名爱念愍故拔苦念故与 <lb ed="X" n="0038a14"/><lb ed="R055" n="0054a11"/>乐。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038a15"/><lb ed="R055" n="0054a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0038a1501">二菩萨下解释二初约四誓论功二初明须誓三 <lb ed="X" n="0038a16"/><lb ed="R055" n="0054a13"/>初须誓意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038a17"/><lb ed="R055" n="0054a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0038a1701">菩萨若但起慈悲心不牢固故须发弘誓加持使坚。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038a18"/><lb ed="R055" n="0054a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0038a1801">所言慈悲弘誓者简于凡小无誓慈悲显今菩萨 <lb ed="X" n="0038a19"/><lb ed="R055" n="0054a16"/>有誓慈悲。</p> <lb ed="X" n="0038a20"/><lb ed="R055" n="0054a17"/><p xml:id="pX35p0038a2001">二譬如下擧喩显。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038a21"/><lb ed="R055" n="0054a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0038a2101">譬如工匠造物节廨虽复相应若无胶漆则有零落。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038a22"/><lb ed="R055" n="0054b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0038a2201">慈悲摄生如节廨合无誓胶漆拔与不长。</p> <lb ed="X" n="0038a23"/><lb ed="R055" n="0054b02"/><p xml:id="pX35p0038a2301">三誓愿下牒喩结。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038a24"/><lb ed="R055" n="0054b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0038a2401">誓愿如胶亦复如是。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X35.0642.0038b" n="0038b"/> <lb ed="X" n="0038b01"/><lb ed="R055" n="0054b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0038b0101">二悲心下示运心二初二誓明悲。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038b02"/><lb ed="R055" n="0054b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0038b0201">悲心愍伤拔于世间苦集因果兴两誓愿所谓众生 <lb ed="X" n="0038b03"/><lb ed="R055" n="0054b06"/>无边誓愿度烦恼无量誓愿断此两誓愿从大悲心 <lb ed="X" n="0038b04"/><lb ed="R055" n="0054b07"/>起。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038b05"/><lb ed="R055" n="0054b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0038b0501">今既通示世间之言兼两三界後出世间亦当例 <lb ed="X" n="0038b06"/><lb ed="R055" n="0054b09"/>此。</p> <lb ed="X" n="0038b07"/><lb ed="R055" n="0054b10"/><p xml:id="pX35p0038b0701">二以慈下二誓明慈。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038b08"/><lb ed="R055" n="0054b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0038b0801">以慈爱故欲与道灭出世因果之乐兴两誓愿所谓 <lb ed="X" n="0038b09"/><lb ed="R055" n="0054b12"/>法门无边誓愿知无上<persName>佛</persName>道誓愿成此两誓愿从大 <lb ed="X" n="0038b10"/><lb ed="R055" n="0054b13"/>慈心起。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038b11"/><lb ed="R055" n="0054b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0038b1101">前拔苦中果重因轻故先拔重今与乐中因显果 <lb ed="X" n="0038b12"/><lb ed="R055" n="0054b15"/>密故先与显斯是菩萨利物之心则与声闻知苦 <lb ed="X" n="0038b13"/><lb ed="R055" n="0054b16"/>断集慕果修因不同故也若璎珞中明四誓云未 <lb ed="X" n="0038b14"/><lb ed="R055" n="0054b17"/>度苦谛令度苦谛未解集谛令解集谛未安道谛 <lb ed="X" n="0038b15"/><lb ed="R055" n="0054b18"/>令安道谛未得灭谛令得灭谛彼经所立四皆利 <lb ed="X" n="0038b16"/><lb ed="R055" n="0055a01"/>他今文所列三通自行应知语有自他意必双具。</p> <lb ed="X" n="0038b17"/><lb ed="R055" n="0055a02"/><p xml:id="pX35p0038b1701">二但前下约四教辩相以其立誓须依四谛若不 <lb ed="X" n="0038b18"/><lb ed="R055" n="0055a03"/>依谛名为狂愿何者四既称谛则能审实迷解之 <lb ed="X" n="0038b19"/><lb ed="R055" n="0055a04"/>相苦乐之际依此起誓方有拔苦与乐之理倘于 <lb ed="X" n="0038b20"/><lb ed="R055" n="0055a05"/>法不谛徒兴与拔之心终成狂简之愿此有二初 <lb ed="X" n="0038b21"/><lb ed="R055" n="0055a06"/>例前科。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038b22"/><lb ed="R055" n="0055a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0038b2201">但前明人法凡圣不同今辩慈悲大小亦异。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038b23"/><lb ed="R055" n="0055a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0038b2301">二若三下明四教依谛立誓须知权实各有事理 <lb ed="X" n="0038b24"/><lb ed="R055" n="0055a09"/>故以四教明乎谛相生灭无生无量无作皆明菩 <pb ed="X" xml:id="X35.0642.0038c" n="0038c"/> <lb ed="X" n="0038c01"/><lb ed="R055" n="0055a10"/>萨依之起誓初三藏。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038c02"/><lb ed="R055" n="0055a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0038c0201">若三藏行人观分段生老病死八苦即起誓愿众生 <lb ed="X" n="0038c03"/><lb ed="R055" n="0055a12"/>无边誓愿度若观分段顚倒结业而起誓愿烦恼无 <lb ed="X" n="0038c04"/><lb ed="R055" n="0055a13"/>量誓愿断欲令众生观此因果无常生灭念念流动 <lb ed="X" n="0038c05"/><lb ed="R055" n="0055a14"/>修于道品即起誓愿法门无量誓愿知若观真谛无 <lb ed="X" n="0038c06"/><lb ed="R055" n="0055a15"/>为之理即起誓愿无上<persName>佛</persName>道誓愿成如此慈悲缘有 <lb ed="X" n="0038c07"/><lb ed="R055" n="0055a16"/>作四谛所起也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038c08"/><lb ed="R055" n="0055a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0038c0801">此教为于迷真重人说世出世二因二果不即真 <lb ed="X" n="0038c09"/><lb ed="R055" n="0055a18"/>理故互生灭菩萨观此兴有作誓有生可度有惑 <lb ed="X" n="0038c10"/><lb ed="R055" n="0055b01"/>可断有法可知有<persName>佛</persName>可成四皆有作谛使然也问 <lb ed="X" n="0038c11"/><lb ed="R055" n="0055b02"/>三藏所谈灭非真谛今文依灭起第四誓那云真 <lb ed="X" n="0038c12"/><lb ed="R055" n="0055b03"/>谛无为理耶答灭谛之体是二涅槃虽非真谛能 <lb ed="X" n="0038c13"/><lb ed="R055" n="0055b04"/>冥于理故云因灭会真道是灭因苦集违理<persName>佛</persName>既 <lb ed="X" n="0038c14"/><lb ed="R055" n="0055b05"/>契真故成<persName>佛</persName>誓观真而发。</p> <lb ed="X" n="0038c15"/><lb ed="R055" n="0055b06"/><p xml:id="pX35p0038c1501">二复次下通教。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038c16"/><lb ed="R055" n="0055b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0038c1601">复次通教观老死八苦如幻如化众生顚倒谓为真 <lb ed="X" n="0038c17"/><lb ed="R055" n="0055b08"/>实即起誓愿观贪恚痴等如幻如化众生顚倒为之 <lb ed="X" n="0038c18"/><lb ed="R055" n="0055b09"/>受恼即起誓愿观即色是空即识是空即贪痴等是 <lb ed="X" n="0038c19"/><lb ed="R055" n="0055b10"/>空非色灭空色性自空空亦不可得而众生不能即 <lb ed="X" n="0038c20"/><lb ed="R055" n="0055b11"/>色是空即起誓愿又观涅槃若有一法过涅槃者我 <lb ed="X" n="0038c21"/><lb ed="R055" n="0055b12"/>亦说如幻化而众生谓有<persName>佛</persName>道可求即起誓愿是约 <lb ed="X" n="0038c22"/><lb ed="R055" n="0055b13"/>无生四谛起慈悲誓愿也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038c23"/><lb ed="R055" n="0055b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0038c2301">所拔所与二因二果大同前教但以此教所被之 <lb ed="X" n="0038c24"/><lb ed="R055" n="0055b15"/>機迷真轻故事皆即理四幷如幻不生不灭所谓 <pb ed="X" xml:id="X35.0642.0039a" n="0039a"/> <lb ed="X" n="0039a01"/><lb ed="R055" n="0055b16"/>苦无逼迫相集无和合相道不二相灭无灭相观 <lb ed="X" n="0039a02"/><lb ed="R055" n="0055b17"/>此四谛而起四誓谛既如空誓亦如幻言若有一 <lb ed="X" n="0039a03"/><lb ed="R055" n="0055b18"/>法过涅槃等者大论第五十先引经云诸天子心 <lb ed="X" n="0039a04"/><lb ed="R055" n="0056a01"/>念应何等人听须菩提所说须菩提知诸天子心 <lb ed="X" n="0039a05"/><lb ed="R055" n="0056a02"/>念语言如幻人听法无听无闻无知无证乃至云 <lb ed="X" n="0039a06"/><lb ed="R055" n="0056a03"/><persName>佛</persName>亦如幻化涅槃法亦如幻化论释云一切众生 <lb ed="X" n="0039a07"/><lb ed="R055" n="0056a04"/>中<persName>佛</persName>第一一切法中涅槃第一闻是二事如幻惊 <lb ed="X" n="0039a08"/><lb ed="R055" n="0056a05"/>疑谓须菩提错说为听者误是故更问须菩提须 <lb ed="X" n="0039a09"/><lb ed="R055" n="0056a06"/>菩提言以二法皆从妄法生故法属因缘无有定 <lb ed="X" n="0039a10"/><lb ed="R055" n="0056a07"/>实须菩提作是念假令有法过勝涅槃能令如幻 <lb ed="X" n="0039a11"/><lb ed="R055" n="0056a08"/>何况涅槃。</p> <lb ed="X" n="0039a12"/><lb ed="R055" n="0056a09"/><p xml:id="pX35p0039a1201">三别教。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0039a13"/><lb ed="R055" n="0056a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0039a1301">别教观假名之法森罗万象应须分别导利众生那 <lb ed="X" n="0039a14"/><lb ed="R055" n="0056a11"/>得沉空取证观此苦果非止一种即起誓愿无量之 <lb ed="X" n="0039a15"/><lb ed="R055" n="0056a12"/>苦由无量集集既无量治亦无量灭亦无量如此誓 <lb ed="X" n="0039a16"/><lb ed="R055" n="0056a13"/>愿缘界内外苦集因果无量四谛而起誓愿也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0039a17"/><lb ed="R055" n="0056a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0039a1701">此教为迷中重者虽谈无作果不通因故初发心 <lb ed="X" n="0039a18"/><lb ed="R055" n="0056a15"/>但依无量所诠森罗万象之法皆为迷于<persName>如来</persName>藏 <lb ed="X" n="0039a19"/><lb ed="R055" n="0056a16"/>性而起然此藏性虽不具九而能随缘变造诸法 <lb ed="X" n="0039a20"/><lb ed="R055" n="0056a17"/>性随染缘则起世间无量苦集性随净缘则起出 <lb ed="X" n="0039a21"/><lb ed="R055" n="0056a18"/>世无量道灭故妙玄明别教<persName>如来</persName>藏者名为妙有 <lb ed="X" n="0039a22"/><lb ed="R055" n="0056b01"/>为一切法而作依持从是妙有出生诸法等但由 <lb ed="X" n="0039a23"/><lb ed="R055" n="0056b02"/>苦集定能为障故须别缘道灭对而翻之先以生 <lb ed="X" n="0039a24"/><lb ed="R055" n="0056b03"/>灭四谛伏于通惑次以无生四谛断于见爱中以 <pb ed="X" xml:id="X35.0642.0039b" n="0039b"/> <lb ed="X" n="0039b01"/><lb ed="R055" n="0056b04"/>无量四谛破于尘沙後以无作四谛断于无明此 <lb ed="X" n="0039b02"/><lb ed="R055" n="0056b05"/>四四谛在于别教皆名无量故云缘界内外苦集 <lb ed="X" n="0039b03"/><lb ed="R055" n="0056b06"/>因果无量四谛而起愿也所以然者盖知一切迷 <lb ed="X" n="0039b04"/><lb ed="R055" n="0056b07"/>解之本皆是<persName>佛</persName>性性无量故谛称无量前教不尔 <lb ed="X" n="0039b05"/><lb ed="R055" n="0056b08"/>故不受名圆教虽有无量之義三皆即实故云无 <lb ed="X" n="0039b06"/><lb ed="R055" n="0056b09"/>作。</p> <lb ed="X" n="0039b07"/><lb ed="R055" n="0056b10"/><p xml:id="pX35p0039b0701">四圆教二初示四誓二初明誓相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0039b08"/><lb ed="R055" n="0056b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0039b0801">圆摄观法界圆融本非违非顺非明非暗无明暗故 <lb ed="X" n="0039b09"/><lb ed="R055" n="0056b12"/>则违违之则有苦集因果智慧明故则顺顺之则有 <lb ed="X" n="0039b10"/><lb ed="R055" n="0056b13"/>道灭因果缘此违顺因果而起慈悲。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0039b11"/><lb ed="R055" n="0056b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0039b1101">法界者即十法界也圆融者总论百界别语三千 <lb ed="X" n="0039b12"/><lb ed="R055" n="0056b15"/>既生<persName>佛</persName>依正互具互遍故曰圆融非违等者以性 <lb ed="X" n="0039b13"/><lb ed="R055" n="0056b16"/>夺修千法皆性何修不泯破戒比丘不入地狱淸 <lb ed="X" n="0039b14"/><lb ed="R055" n="0056b17"/>净行者不入涅槃岂唯地狱涅槃即性抑亦破戒 <lb ed="X" n="0039b15"/><lb ed="R055" n="0056b18"/>净行非修非违非顺泯苦灭也非暗非明泯集道 <lb ed="X" n="0039b16"/><lb ed="R055" n="0057a01"/>也无明暗故则违等者上示全修即性是故俱非 <lb ed="X" n="0039b17"/><lb ed="R055" n="0057a02"/>今论全性起修是故俱立荆溪云性无所移修常 <lb ed="X" n="0039b18"/><lb ed="R055" n="0057a03"/>宛尔既观不违而违故起悲愿拔其二苦既观非 <lb ed="X" n="0039b19"/><lb ed="R055" n="0057a04"/>顺而顺故起慈愿与其二乐由知法界圆融故非 <lb ed="X" n="0039b20"/><lb ed="R055" n="0057a05"/>违顺亦由法界圆融故有违顺有违顺故起誓非 <lb ed="X" n="0039b21"/><lb ed="R055" n="0057a06"/>违顺故无缘。</p> <lb ed="X" n="0039b22"/><lb ed="R055" n="0057a07"/><p xml:id="pX35p0039b2201">二譬如下明无缘二初喩。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0039b23"/><lb ed="R055" n="0057a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0039b2301">譬如磁石不作心想任运吸铁。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0039b24"/><lb ed="R055" n="0057a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0039b2401">不得前意此喩莫消。</p> <pb ed="X" xml:id="X35.0642.0039c" n="0039c"/> <lb ed="X" n="0039c01"/><lb ed="R055" n="0057a10"/><p xml:id="pX35p0039c0101">二今此下法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0039c02"/><lb ed="R055" n="0057a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0039c0201">令此慈悲不作众生及以法想任运拔苦与乐故名 <lb ed="X" n="0039c03"/><lb ed="R055" n="0057a12"/>无缘慈悲也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0039c04"/><lb ed="R055" n="0057a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0039c0401">正以三慈分缘无缘若依生法则缘有空心若即 <lb ed="X" n="0039c05"/><lb ed="R055" n="0057a14"/>中方绝缘念以绝念故乃能周遍法界任运与拔 <lb ed="X" n="0039c06"/><lb ed="R055" n="0057a15"/>大经十四梵行品初云慈有三种一缘众生二缘 <lb ed="X" n="0039c07"/><lb ed="R055" n="0057a16"/>于法三者无缘众生缘者缘一切众生如父母亲 <lb ed="X" n="0039c08"/><lb ed="R055" n="0057a17"/>想法缘者见一切法皆从缘生无缘者不住法相 <lb ed="X" n="0039c09"/><lb ed="R055" n="0057a18"/>及众生相大论二十亦云慈有三种众生缘者谓 <lb ed="X" n="0039c10"/><lb ed="R055" n="0057b01"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0039001" n="0039001"/>缘十方无量冤亲中人法缘者谓缘无漏罗汉支 <lb ed="X" n="0039c11"/><lb ed="R055" n="0057b02"/><persName>佛</persName>诸<persName>佛</persName>圣人破吾我相但观四缘空五众法无缘 <lb ed="X" n="0039c12"/><lb ed="R055" n="0057b03"/>者不住有无唯诸<persName>佛</persName>有此与涅槃文意大同又大 <lb ed="X" n="0039c13"/><lb ed="R055" n="0057b04"/>论第五明悲亦有众生等三故知将三慈悲以对 <lb ed="X" n="0039c14"/><lb ed="R055" n="0057b05"/>三谛義甚显了今从勝说但云无缘若得无缘必 <lb ed="X" n="0039c15"/><lb ed="R055" n="0057b06"/>具生法。</p> <lb ed="X" n="0039c16"/><lb ed="R055" n="0057b07"/><p xml:id="pX35p0039c1601">二菩萨下明六即。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0039c17"/><lb ed="R055" n="0057b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0039c1701">菩萨从初发心修无缘慈悲历六即位今此观音是 <lb ed="X" n="0039c18"/><lb ed="R055" n="0057b09"/>分证慈悲。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0039c19"/><lb ed="R055" n="0057b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0039c1901">皆由理具方有事用今全理慈起修德五而观世 <lb ed="X" n="0039c20"/><lb ed="R055" n="0057b11"/>音未臻究竟犹处分真欲令众生知理慈悲修成 <lb ed="X" n="0039c21"/><lb ed="R055" n="0057b12"/>五即故兴两问以生二答槌砧相扣器诸淳朴。</p> <lb ed="X" n="0039c22"/><lb ed="R055" n="0057b13"/><p xml:id="pX35p0039c2201">三若前下结归二初结指经文。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0039c23"/><lb ed="R055" n="0057b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0039c2301">若前一番问答明无缘大悲拔苦一心称名即得解 <lb ed="X" n="0039c24"/><lb ed="R055" n="0057b15"/>脱後一番问答从无缘大慈普门与乐皆令得度。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X35.0642.0040a" n="0040a"/> <lb ed="X" n="0040a01"/><lb ed="R055" n="0057b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0040a0101">二故知下结归题目。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0040a02"/><lb ed="R055" n="0057b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0040a0201">故知以大慈大悲因缘故名观世音普门也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0040a03"/><lb ed="R055" n="0057b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0040a0301">可解。</p> <lb ed="X" n="0040a04"/><lb ed="R055" n="0058a01"/><p xml:id="pX35p0040a0401">观音玄義记卷第一</p></cb:div> <lb ed="X" n="0040a05"/><lb ed="R055" n="0058a02"/> <lb ed="X" n="0040a06"/><lb ed="R055" n="0058a03"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>观世音菩萨普门品玄義记会本卷第一</cb:jhead></cb:juan> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0027c0601" to="#end0027c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0027c1701" to="#end0027c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0028c0401" to="#end0028c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0028c0501" to="#end0028c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0028c0601" to="#end0028c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0028c0701" to="#end0028c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0028c0702" to="#end0028c0702"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0028c0901" to="#end0028c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0028c1501" to="#end0028c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0028c1701" to="#end0028c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0029a0301" to="#end0029a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0029b1501" to="#end0029b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0030c0701" to="#end0030c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0031a0801" to="#end0031a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0032c0601" to="#end0032c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0033a0901" to="#end0033a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0033a1801" to="#end0033a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0033c1201" to="#end0033c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0034a0401" to="#end0034a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0034a0501" to="#end0034a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0034a0801" to="#end0034a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">竟<note type="cf1">T34n1726_p0878b12</note></lem><rdg wit="#wit.orig">意</rdg></app> <app from="#beg0034a1901" to="#end0034a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0034a1902" to="#end0034a1902"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0034c1101" to="#end0034c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0035a0601" to="#end0035a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">醐</lem><rdg wit="#wit.orig">醍</rdg></app> <app from="#beg0035a1701" to="#end0035a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0035c0101" to="#end0035c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0037a1101" to="#end0037a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0037a1201" to="#end0037a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0037b1501" to="#end0037b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0037c1801" to="#end0037c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="cbeta-notes"> <head>CBETA 挍注</head> <p> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0027001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0027001">他疑地</note> <note n="0028001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0028001">永有有存旧補不永寂东春作不乖寂</note> <note n="0028002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0028002">涯东春作害</note> <note n="0028003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0028003">趣东春作辄</note> <note n="0028004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0028004">阿下一有利字东春同又评之</note> <note n="0029001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0029001">心东春作文章</note> <note n="0029002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0029002">故下旧有称字</note> <note n="0030001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0030001">乘以人法旧作不以人法记释妙显</note> <note n="0033001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0033001">出经在生上有不字人经乘</note> <note n="0033002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0033002">别一作後</note> <note n="0036001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0036001">此二二字原本脱今依一本复</note> <note n="0036002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0036002">无常二字原本脱今本依古補</note> <note n="0036003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0036003">爱下原本有得多二字今依古除</note> <note n="0039001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0039001">谓缘缘论作诸四论因</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0027c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0027c0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0027c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0027c1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0028c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0028c0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0028c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0028c0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0028c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0028c0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0028c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0028c0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0028c0702" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0028c0702">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0028c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0028c0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0028c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0028c1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0028c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0028c1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0029a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0029a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0029b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0029b1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0030c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0030c0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0031a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0031a0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0032c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0032c0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0033a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0033a0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0033a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0033a1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0033c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0033c1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0034a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0034a0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0034a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0034a0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0034a0801" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X35.0034a08.14" target="#nkr_note_add_0034a0801">竟【CB】，意【卍续】</note> <note n="0034a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0034a1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0034a1902" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0034a1902">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0034c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0034c1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0035a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0035a0601">醐【CB】，醍【卍续】</note> <note n="0035a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0035a1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0035c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0035c0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0037a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0037a1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0037a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0037a1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0037b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0037b1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0037c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0037c1801">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>